Tạm kết

Trên đây là những tâm sự trong những ngày tháng làm việc tại Paraguay mà tôi muốn chia sẻ để mọi người có thể biết được tại một đất nước xa xôi cách Việt Nam chúng ta nửa vòng trái đất. Cũng phải nhìn nhận rằng người Việt chúng ta hiện nay đang sống và làm việc rất nhiều nơi trên thế giới và khá thành công trong nhiều lĩnh vực. Anh em Dòng Ngôi Lời Việt Nam chúng tôi cũng đang hiện diện tại các nước vùng Nam Mỹ này và thường xuyên có những liên lạc với nhau để thắt chặt tình huynh đệ và tình đồng hương.

Xin mọi người hiệp ý cầu nguyện cho các nhà truyền giáo trên thế giới, đặc biệt là các nhà truyền giáo Việt Nam đang làm việc tại các vùng hẻo lánh xa xôi và đầy hiểm nguy.

Xin cầu chic mọi người luôn được bình an, hạnh phúc và tràn đầy ơn Chúa.

Hẹn gặp lại trong các tập sách tới.

Trong Chúa Kitô,

Lm. Antôn Trần Xuân Sang, SVD.

ĐỐI THOẠI NGÔN SỨ - MỘT LỐI TIẾP CẬN MỚI TRONG SỨ VỤ TRUYỀN GIÁO

Khoá Hội Thảo về Đối Thoại Ngôn Sứ tại Argentina
Lâu nay tôi mãi chia sẻ những câu chuyện về Paraguay với những lời than thân trách phận về cuộc sống truyền giáo của mình. Hôm nay tôi muốn thay đổi không khí để chia sẻ với các bạn một chút về khoá hội thảo quốc tế về Đối Thoại Ngôn Sứ toàn Châu Mỹ vừa mới diễn ra tại Argentina từ ngày 17 đến ngày 30 tháng 8 năm 2009 mà tôi may mắn được tham dự như là đại diện cho Việt Nam.
Sau ngày lễ Đức Mẹ Lên Trời (15/8), cũng là lễ bổn mạng của giáo xứ tôi đang phục vụ, tôi lên đường đi Argentina dự khoá hội Thảo quốc tế tại Argentina, quốc gia láng giềng của Paraguay. Argentina là quốc gia thuộc Nam Mỹ có biên giới giáp với Bolivia, Paraguay ở phía Bắc, Brazil phía Đông Bắc, Chile phía Tây, Uruguay và Đại Tây Dương ở phía Đông. Quốc gia này có diện tích gần 3 triệu cây số vuông với dân số khoảng 41 triệu người. Năm 2007, trong cuộc bầu cử tổng thống dân chủ, bà Cristina Fernández, lúc đó còn là đệ nhất phu nhân của tổng thống Néstor Kirchner, đã đắc cử và trở thành người phụ nữ tổng thống đầu tiên của nước này. Chính chồng bà, cựu tổng thống Néstor Kirchner đã trao quyền lực cho vợ mình trong nhiệm kỳ 4 năm và người ta gọi là gia đình Kirchner trị. Quốc gia này đất rộng, người thưa và đời sống được nhà nước đảm bảo, nhất là chế độ lương hưu và chăm sóc sức khoẻ.
Theo ban tổ chức khoá hội thảo, chương trình đã được sắp đặt từ năm trước nhưng nửa đầu năm nay do căn bệnh cúm heo khiến nhiều người chết, và do đó, các vị đã duyệt lại lần cuối nên chăng tiếp tục khoá hội thảo lần này. Cuối cùng, khi mọi sự đã chuẩn bị kỹ lưỡng, họ quyết định tiến hành như đã định.
Khoá hội thảo quốc tế lần này diễn ra tại Nhà Tĩnh Tâm Fátima, Misiones, Argentina với sự tham dự của 48 nhà truyền giáo trực thuộc 20 quốc gia trên thế giới đang làm việc truyền giáo tại châu Mỹ. Các nhà truyền giáo đến đây tham dự buổi hội thảo mang theo hương vị văn hoá quê hương của từng quốc gia gốc và của hương vị văn hoá của những nơi mà họ đang phục vụ. Vị thư ký truyền giáo của Tổng quyền từ Rôma cũng đến tham dự. Các đại biểu của châu Mỹ gồm: Mỹ, Colombia, Mexico, Argentina, Paraguay, Brazil, El Salvador, Chile, Ecuador, Bolivia. Các đại biểu châu Âu gồm : Croatia, Balan, Đức, Ý. Châu Phi có 1 đại biểu đến từ Kenya. Các đại biểu của châu Á gồm Nhật, Ấn độ, Indonesia, Philipinnes và Việt Nam. Ngôn ngữ chính thức cho khoá hội thảo là tiếng Tây Ban Nha và ngôn ngữ bên lề là tiếng Anh và tiếng Bồ Đào Nha. Có thể nói đây là một “cuộc họp thượng đỉnh” và gồm cả 4 châu lục tham dự với đủ màu da : Trắng, Đỏ, Đen và vàng. Việt Nam có hai đại biểu nhưng linh mục kia có quốc tịch Mỹ nên đại diện cho Mỹ, còn tôi chính thức đại diện cho Việt Nam dù đang làm việc truyền giáo tại Paraguay.
Thành phần thuyết trình viên, ngoài những giáo sỹ tên tuổi của châu Mỹ, khoá hội thảo này còn mời nguyên một ê-kíp giáo dân chuyên nghiệp để trình bày những gì mà họ đã, đang và sẽ làm cho giáo hội khi mà ở châu lục này mỗi ngày ơn gọi tu trì ngày một sa sút. Họ là những giáo dân có bằng cấp chuyên nghiệp như tiến sỹ thần học, triết học, nhân chủng học và truyền giáo học hiện đang giảng dạy trong các đại học Công giáo cũng như đang làm việc trong guồng máy chính quyền nên những gì họ chia sẻ đều sát với thực tế. Tôi muốn giới thiệu những điểm này để mọi người biết rằng vai trò giáo dân ngày nay rất quan trọng và không thể thiếu trong cánh đồng truyền giáo đang thiếu thợ gặt hôm nay.

Đối thoại ngôn sứ, một lối tiếp cận mới trong sứ vụ truyền giáo
Trong phần khai mạc với lời kinh cầu xin Chúa Thánh Thần để Người thánh hoá những ngày hội thảo, và sau đó các tham dự viên nghe lại bản văn Kinh Thánh trích từ sách Xuất hành về đoạn bụi gai, Thiên Chúa đã ngỏ lời với Môi-sê : “Hãy cởi dép ngươi ra vì nơi ngươi đang đứng là Đất Thánh” (Xh 3,5). Các tham dự viên bắt đầu chương trình nghị sự của mình.
Khóa hội thảo này dựa theo Hiến chế “Ad gentes” (Đến với muôn dân) và các thông điệp xã hội của giáo hội, đặc biệt là của hai vị giáo hoàng gần đây luôn quan tâm đến các vấn đề về hiện tượng di dân mà giáo hội muốn đi tiên phong để đồng hành với thế giới, với những con người bị xã hội lãng quên. Trong Tổng Tu Nghị năm 2006, Dòng truyền giáo Ngôi Lời cũng nhấn mạnh đến tấm quan trọng chiến lược về vấn đề này nên Dòng không thể đứng ngoài lề trước sự kiện nóng bỏng và thời sự này.
Vì là khoá hội thảo mang tấm vóc quốc tế nên các tham dự viên cũng như các thuyết trình viên có những quy định khá chặt chẽ về giờ giấc làm việc để không lãng phí thời gian. Phải công nhận rằng các thuyết trình viên quá chuyên nghiệp và đầy kinh nghiệm trong lĩnh vực phâm tâm. Những ngày đầu chúng tôi vừa nghe thuyết trình, vừa làm việc theo nhóm lớn, rồi nhóm nhỏ để khám phá ra chính mình và tìm những điểm tương đồng cũng như những khác biệt nơi người khác nhằm bổ sung những điểm khiếm khuyết của mình.
Tôi còn nhớ sau dịp phục sinh năm 2009, chúng tôi có kỳ tĩnh tâm năm do một giám mục truyền giáo Dòng Tận Hiến người Đức thuyết trình. Tôi đã tâm sự với ngài những trăn trở về việc hội nhập văn hoá, về những điều tốt mà các nhà truyền giáo đã làm cũng như những mặt tiêu cực của một số nhà truyền giáo luôn nghĩ rằng họ là những người đi khai phá nền văn minh nên đã loại bỏ một số tinh hoa của các dân tộc mà họ phục vụ. Chúng tôi có nhiều thời gian để mổ xẻ những vấn đề này và nhận ra rằng chẳng có một quốc gia hay nền văn hoá nào là ưu việt và vượt trội hơn nền văn hoá của quốc gia khác. Chính Thiên Chúa đã ngỏ với Môi-sê : “Hãy cởi dép ngươi ra vì nơi ngươi đang đứng là Đất Thánh” (Xh 3,5), vậy thì lý do gì các nhà truyền giáo dám tự hào cho rằng mình là người ban phát nền văn minh cho kẻ khác khi chính mình chưa biết gì về văn hoá của dân tộc nơi mà họ đang phục vụ. Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng.
Sau khi được hướng dẫn để nhận ra con người của mình với những ưu, khuyết, chúng tôi bắt đầu thuyết trình và chia sẻ về những đề tài rất thời sự cho các nhà truyền giáo hiện đại : Mục vụ cho người di dân ở thành phố, mục vụ cho người thổ dân ở thôn quê và ứng nhập văn hoá.
Đề tài được các tham dự viên tập trung nhiều nhất là việc mục vụ cho người di dân ở thành phố. Xét theo một nghĩa nào đó thì tất cả mọi người trên thế giới này đều là người di dân! Công bình mà nói không ai muốn rời quê hương đất tổ của mình để sống ở một đất nước xa lạ, nơi mà đôi lúc họ bị đối xứ bất công và có khi bị kỳ thị nữa. Ngoại trừ một số nhân viên công vụ, các nhà truyền giáo, các du học sinh xuất ngoại, còn lại rất nhiều người khác rời bỏ xứ sở vì cơm áo gạo tiền, vì quốc gia gốc của họ thiếu công ăn việc làm, vì tham nhũng, hối lộ tại chính quốc, vì chiến tranh hay những vấn đề nhạy cảm về chính trị. Nhưng nhìn chung chẳng ai muốn bỏ nước ra đi mà chỉ luôn mong muốn được sống trong chính quê hương của mình nếu ở đó có sự bình an, tình liên đới và bảo đảm về đời sống vật chất cũng như về tinh thần.
Các thuyết trình viên cũng như các tham dự viên có thâm niên làm việc với những người di dân trong các thành phố lớn ở Âu châu và Hoa Kỳ đã chia sẻ những kinh nghiệm quí báu về kinh nghiệm làm việc với những người di dân. Chúng tôi được xem những thước phim tài liệu phỏng vấn những người Nam Mỹ đang làm việc tại các thành phố ở Ý, ở Tây Ban Nha và các nước Âu châu khác dù họ sống khá sung túc và nhìn từ bên ngoài họ có vẻ lịch thiệp, sang trọng nhưng trong lòng họ luôn khao khát ngày trở về đoàn tụ với gia đình tại chính quê hương đất tổ của họ. Trông người mà nghĩ đến ta. Tôi chợt cảm thấy buồn khi những người Việt thân yêu của mình đang làm việc vì miếng cơm manh áo tại Đài Loan, Malaysia, Thái Lan và một số nước Á châu khác bị ngược đãi, bị đối xử như những người nô lệ và cũng mong muốn trở về đoàn tụ với gia đình nhưng ước mơ đó biết bao giờ mới thực hiện khi mà giấy tờ tuỳ thân của họ bị những người chủ “tạm giữ”. Tôi được học hỏi rất nhiều kinh nghiệm quí báu trong những buổi thảo luận này.
Trong những ngày này, chúng tôi cùng chia sẻ với nhau trong Thánh lễ, trong bàn ăn, trong các sinh hoạt thường ngày về những đặc tính văn hoá riêng biệt của từng vùng, từng quốc gia mà bấy lâu nay chỉ nghe trên sách vở. Các bài hát bất hủ mang đậm màu sắc và vũ điệu của Nam Mỹ như vũ điệu Samba, Lambada của Brazil, bài hát Bésame của Mexico, Guantanamera vùng Trung Mỹ… được trình diễn với những điệu nhảy phụ hoạ trong các buổi sinh hoạt dã ngoại khiến lòng người sản khoái sau những ngày làm việc căng thẳng.
Vị linh mục người Mexico từng làm việc ở Bolivia 7 năm, sau đó trở lại Mexico làm việc với người thổ dân da đỏ đã chia sẻ với chúng tôi một thánh lễ mang đậm tính thổ dân thật vui. Ngài cũng chia sẻ là những người Nam Mỹ đang định cư tại Hoa Kỳ đều được dán nhãn là người Mễ (Mexico) vì nói tiếng Mễ nhưng thật sự không phải vậy. Không hề có tiếng Mễ như tiếng Việt hay tiếng Anh nhưng hầu hết người Nam Mỹ nói tiếng Tây Ban Nha. Vị linh mục người Columbia gốc Phi châu và đang làm việc cho những người gốc Phi châu đen thui thủi (chỉ trừ hàm răng và các móng tay là trắng thôi) đã dâng thánh lễ theo truyền thống thổ dân của mình với áo lễ truyền thống giống như những giáo chủ Hồi giáo thật là ngộ và nghi thức kiểu rừng rú vừa có cái gì là lạ, vừa thú vị. Tôi còn nhớ là trong thời gian thực tập trông coi các em học sinh nội trú ở Nha Trang, Việt Nam, một chị bếp rất ngạc nhiên và đã hỏi tôi khi nhìn thấy trên Truyền hình một giám mục da đen, : “Ông đen thui đó mà cũng làm giám mục hả thầy?” Lúc đó tôi phì cười và trả lời với chị rằng ổng da đen thì ổng cũng là con người như mình chứ có gì khác đâu ngoài màu da. Quả thực trong thế giới đại đồng nếu khi nào con người biết đối xử bình đẳng với nhau, tôn trọng nhau thì chắc chắn chúng ta sẽ không còn phân biệt màu da, tôn giáo và sẽ có một thiên đàng ở trần gian. Tuy nhiên, ước mơ đó xa vời quá.
Phần tôi, khi giới thiệu cho họ về bộ quốc phục mà tôi đem từ Việt Nam qua khiến mọi người trầm trồ và ai cũng mong được chụp hình chung làm lưu niệm. Tôi cũng nói cho họ biếr rằng người Việt Nam chúng tôi dù trải qua trăm ngàn đau khổ, trải qua nhiều cuộc chiến nhưng người Việt chúng tôi luôn có tinh thần lạc quan và tin ở tương lai. Họ có vẻ cảm tình với người Việt Nam dù trong bản đồ truyền giáo thế giới hiện nay Việt Nam chỉ là thiểu số so với quốc gia láng giềng Indonesia, dù là nước Hồi giáo nhưng họ đang có tiềm năng gởi các nhà truyền giáo đi khắp thế giới. Quả thực học được cái hay, dở của người khác và chia sẻ những cái hay, dở của mình cho người khác để cùng nhau học hỏi là điều mà khoá hội thảo này nhắm tới. Cũng từ đó khi trở lại với nơi phục vụ, mình không còn có định kiến hay chê bai những điều mà mình không bằng lòng từ bấy lâu nay. Đây quả thực là một lối tiếp cận mới trong lĩnh vực truyền giáo.

Một chút ngoài lề
Ngoài những buổi hội thảo chính khoá, chúng tôi cũng có những buổi dã ngoại và tán gẫn với nhau về đủ thứ chuyện trên đời. Vị linh mục người Kenya có vẻ vui mừng vì ông tổng thống Mỹ đương nhiệm Obama có dòng máu Kenya. Mấy anh em người Indonesia lại hãnh diện vì tuổi thơ của Obama được đào luyện tại đất nước Hồi giáo này. Còn tôi nói đùa với họ là ông anh của tôi làm rất lớn. Họ hỏi làm gì? Tôi trả lời là làm vua. Họ hỏi ở đâu? Và tôi trả lời là ở trên trời, đó là anh Hai Giêsu. Mọi người đều cười vui vẻ.
Tôi rất ấn tượng trong một chuyến dã ngoại đến thăm di tích của các anh em Dòng Tên tại Misiones, nơi mà Bộ Phim Misiones (Truyền Giáo) nổi tiếng mà cách đây nhiều năm tôi đã được xem. Nhìn lại những nền đá đổ nát của các ngôi nhà nguyện, các trung tâm đào tạo vang bóng một thời của các nhà truyền giáo Dòng Tên và được xem lại những thước phim tái tạo qua màn ảnh hơi nước do kỹ thuật hiện đại thực hiện mới nhận ra được biết bao công khó của các bậc tiền bối đã đổ máu và nước mắt mới hình thành nên những vùng đất màu mỡ ngày nay. Bởi thế, Nam Mỹ nói riêng và cả châu Mỹ nói chung luôn mang đậm dấu ấn của Kitô giáo từ các địa danh, văn hoá và tâm thức.
Trong thời gian rảnh rỗi của khoá hội thảo, tôi cũng tranh thủ hỏi thăm các sinh hoạt và cuộc sống của người dân xứ này, cách riêng cũng mon men dò tìm những người Việt đang sinh sống và làm việc ở đây. Được biết có 2 linh mục Dòng Ngôi Lời thuộc tỉnh Dòng Mỹ đang làm việc ở đây và sẽ trở lại Mỹ trong thời gian tới. Cũng có 3 chủng sinh Ngôi Lời người Việt đang học ngôn ngữ và đều có những tiếng thơm cho người Việt.
Tình cờ tôi có gặp được một số người Việt Nam vừa mới qua đây làm việc cho một nhà hàng của một ông chủ người Việt gốc Hoa và tôi nói chuyện với các bạn trẻ này. Vì mong muốn có được cuộc sống khá hơn nên các bạn đã qua đây để kiếm việc làm. Tôi có hỏi thăm đời sống của các bạn trẻ này và được biết các bạn cảm thấy hạnh phúc vì ông chủ của họ rất tốt bụng. Hy vọng những bạn trẻ này sẽ có nhiều cơ hội và may mắn hơn nhiều bạn trẻ đang làm việc tại các nước Á châu và tương lai của các bạn sẽ tươi sáng hơn.
Khoá hội thảo 2 tuần đã trôi qua nhanh chóng và trước khi kết thúc, chúng tôi có bữa bữa tiệc chia tay đầy luyến tiếc. Những món quà lưu niệm và địa chỉ được trao cho nhau, những bài hát đậm tính Nam Mỹ lại cất lên để kết thúc khoá hội thảo. Chúng tôi không hề ký với nhau một hiệp ước, một nghị định hiệp thương nào nhưng chúng tôi cùng ký vào tâm khảm của nhau một bản tuyên ngôn sứ vụ là cố gắng làm những gì hết sức có thể trong tầm tay của mình để xây dựng một thế giới ngày càng tốt đẹp hơn.

Argentina, 31 tháng 8 năm 2009,
Lm. Trần Xuân Sang, SVD.

PARAGUAY – TRUYỀN GIÁO THỜI CÚM HEO

Truyền giáo thời cúm heo
Căn bệnh rất quen nhưng lạ xảy ra cách đây mấy tháng khởi đi từ châu Mỹ và nay đã lan tràn khắp thế giới khiến cho nhiều quốc gia phải khốn đốn, và hầu như mỗi giờ Tổ Chức Y Tế Thế Giới phải cập nhập con số ca nhiễm mới và số tử vong về căn bệnh này. Con số tử vong ở vùng Nam Mỹ đã lên đến 800 và số người bị xem là dương tính cũng khá nhiều. Đất nước Paraguay nhỏ bé cũng có đến 10 ca tử vong về căn bệnh cúm heo hay cúm A H1N1. Có lẽ đây là lần đầu tiên đất nước nhỏ bé về dân số này hứng chịu căn bệnh mà họ nói đùa nửa tiếng Tây Ban Nha nửa tiếng Guaraní là bệnh Gripe Kuré (cúm lợn). Và cũng có lẽ đây là lần đầu tiên tôi thấy người Paraguay biết đeo khẩu trang dù đó chỉ là chiếu lệ! Và cũng chính vì căn bệnh này mà chuyện truyền giáo có nhiều điều vui buồn mà tôi muốn chia sẻ một tý.
Có lẽ mọi người sẽ bật cười khi tôi đặt tựa đề bài viết có tên là “Truyền giáo thời cúm heo”! Hãy nhìn vào tấm ảnh này khi mọi người đang chờ khám bệnh theo sự hướng dẫn của Bộ Y Tế. Dù đã được khuyến cáo là không nên tụ tập đông người để tránh lây nhiễm và phải đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người bệnh, họ không thể thích nghi với những cái mới lạ và khó chịu này.
Một số giáo phận cũng được cảnh báo là những người có triệu chứng bệnh cúm, dù không biết là cúm heo hay cúm gà thì nên ở nhà và trong thánh lễ mọi người không nên hôn chúc bình an với nhau như trước nữa. Linh mục cũng nói với họ là khi rước lễ thì nên rước bằng tay để giữ vệ sinh cho mình và cho người khác nhưng dường như những điều cảnh báo đó chẳng có gì đáng quan tâm. Khi chúc bình an thì họ vẫn choàng hôn nhau hình tam giác hình tứ giáo theo truyền thống của họ và vẫn rước lễ theo thể thức truyền thống bằng miệng và có một số người muốn đớp tay của linh mục luôn.
Từ tháng 7 đến nay vì là mùa đông nên trời chuyển lạnh dữ dội. Có những ngày nhiệt xuống dưới âm độ C và những vùng giáp ranh Argentina có tuyết rơi. Là linh mục dù trong phòng không có máy sưởi nhưng tôi có áo ấm, mền bông mà vẫn lạnh thấu xương trong khi đi ra đường, nhất là đến một số giáo điểm của người Paraguay sinh sống, nhìn thấy nhiều người không được ăn no mặc ấm như mình và nhà cửa thì bé tý tẹo trống trên, hở dưới giống như những túp lều tạm bợ của người miền Tây Nam bộ chất phát, thấy mà chạnh lòng. Mùa Đông cũng là mùa dễ lây lan bệnh cúm, chưa biết cúm gì nhưng khi hỏi thăm người dân thì họ nói chẳng quan tâm đến bệnh cúm heo, gà gì cả. Họ vẫn bình chân như vại và rất lạc quan trước những biến chuyển của thời đại. Nhìn thấy cuộc sống đơn sơ, bình thản, mộc mạc của những người dân chất phát quê mùa so với một số cộng đồng người gốc Âu châu trong cùng khu vực tôi phụ trách luôn bận rộn, lo lắng và bất an nhiều chuyện như là một bức tranh khảm đối nghịch nhau.
Trong những ngày tháng của đại dịch cúm heo này, phận vụ của một linh mục cũng khá nặng nề vì hàng ngày phải tiếp xúc với đủ hạng người giàu nghèo, lớn bé. Có tuần tôi phải cử hành an táng cho nhiều người chết vì bệnh cúm (chưa xác định là cúm gì!) và nhiều khi phải ngồi nghe xưng tội diện đối diện với nhiều con cá lớn từ lâu đã bỏ nhà thờ trong khi chính bản thân mình cũng bị cảm sốt và ho hen do cái lạnh hành hạ. Có lẽ do Chúa thương và ban ơn nên đến giờ vẫn chưa thấy triệu chứng gì của căn bệnh này. Hình như Chúa đã ban cho cái “ơn miễn nhiễm” để có thể chống chọi với nó vì nếu tôi mà nhiễm bệnh bây giờ thì cha bề trên và giám mục phải đi xin thêm một người mới và không biết bao lâu mới có được. Cụ thể là cha xứ người Ái Nhĩ Lan ở giáo xứ hàng xóm của tôi đã 74 tuổi phải phụ trách nhiều giáo điểm. Trước khi tôi chuyển đến thì ngài vẫn khoẻ mạnh và làm việc hăng say. Nhưng cách đây 2 tháng ngài đã bị đột quỵ và đến giờ cũng chưa có ai thay thế. Bởi thế Đức giám mục giáo phận và bề trên của tôi vi thấy tôi trẻ và sung sức hơn nên nhờ coi sóc giúp giáo xứ này cho đến cuối năm. Những ngày trong tuần tôi đồng hành với các chủng sinh và giúp cho các cộng đoàn trong giáo điểm của mình. Tuy nhiên các thứ 7 và Chúa Nhật tôi phải đến các cộng đoàn của giáo xứ hàng xóm để làm thuê. Có những ngày thứ 7 và Chúa Nhật mỗi ngày phải dâng 4 thánh lễ ở các nơi khác nhau đến phờ cả người. Nhiều khi cũng càm ràm với cha bề trên và muốn bỏ việc cho rồi nhưng thấy thương cho người giáo dân quá vì cả tháng hay hai tháng họ mới có thánh lễ một lần. Đời sống tâm linh của họ khá nguội lạnh vì thiếu vắng mục tử mà nếu mình bỏ thì họ lạnh tanh luôn. Thôi thì cố giúp được khi nào thì giúp vì chính thánh bổng mạng của các linh mục, thánh Gioan Maria Vianey, hàng ngày ngồi toà đến 16 giờ mà càm ràm gì đâu.

Đôi hàng bộc bạch
Con người sống cần có lý tưởng. Tôi cũng là con người sống với nhiều lý tưởng và luôn ước mơ những điều tốt đẹp trong cuộc sống. Chính vì thế mà tôi đã xin trở thành một nhà truyền giáo trong Dòng Ngôi Lời để thực thi lý tưởng tốt đẹp đó. Dòng Ngôi Lời là một cộng đoàn quốc tế mà trong đó các tu sĩ gồm linh mục và tu huynh thuộc đủ mọi quốc gia sống và làm việc với nhau. Tôi những tưởng đây là một kiểu mẫu của một cuộc sống tu trì hoàn hảo nhưng quả thực có những điều khá tế nhị mà nếu mỗi người không biết kiềm chế và vượt qua những tranh luận nhỏ nhặt thì dễ dẫn đến hậu quả khôn lường. Tỉnh Dòng Ngôi Lời Paraguay của chúng tôi có trên 30 quốc gia chung sống với nhau và mỗi quốc gia có một văn hoá khác nhau và mỗi người lại có mỗi tính tình khác nhau nên việc đụng chạm đến tự ái dân tộc hoặc là cá tính của từng người là một điều tối kỵ. Một lời nói không khéo dễ dẫn đến đỗ vỡ. Nhưng nếu cứ thinh lặng mãi thì bị cho là nhu nhược. Ví dụ chuyện xảy ra giữa Việt Nam và Trung quốc vừa qua là đề tài mà các tu sĩ ở đây muốn hỏi thăm và muốn biết thực hư thế nào vì họ cứ tưởng rằng người Việt Nam nói tiếng Hoa. Vị linh mục người Trung Hoa khoa trương và nói với họ rằng Việt Nam từng là một tỉnh của Trung quốc nên bây giờ chuyện họ muốn làm gì là quyền của họ. Không biết khi vị linh mục này học ở Trung quốc thì người ta đã dạy gì cho anh ta mà anh ta lại dám cao ngạo như vậy. Tôi bình thản chia sẻ với các tu sĩ bạn rằng nước Việt Nam chúng tôi tuy là một nước độc lập dù nhỏ so với Trung Quốc nhưng chúng tôi có ngôn ngữ và chữ viết riêng, có 4 ngàn năm văn hiến và dù Trung Quốc đã từng dùng sức mạnh xâm chiếm đất nước chúng tôi nhưng chúng tôi đã đứng lên để chiến đấu và đã chiến thắng. Dân tộc Việt Nam chúng tôi luôn mong muốn hoà bình nhưng vì nước láng giềng của chúng tôi cứ muốn lấn chiếm và làm khổ người dân chúng tôi. Tôi đi tu không muốn dính dáng gì đến chính trị chính em nhưng nếu cần tôi sẵn sàng làm tất cả để nói lên tiếng nói yêu nước của một người Việt Nam. Sau những lời chia sẻ đó, vị linh mục người Trung Hoa lục địa có vẻ bực tức với tôi lắm nhưng chẳng làm gì được tôi. Tôi sẽ sẵn sàng đối thoại với anh ta nếu anh ta gặp tôi nhưng các buổi họp kế tiếp anh ta chẳng thèm chào tôi nữa.
Thế đó, cuộc sống truyền giáo không dễ dàng chút nào, lại càng khó khăn hơn với những nhà truyền giáo quốc tế vì vừa phải theo tôn chỉ Hội Dòng, vừa phải bảo tồn và gìn giữ chính văn hoá của mình. Anh em ruột thịt còn bất đồng với nhau huống gì chúng tôi là người xa lạ. Sắp tới đây tôi sẽ đi dự một khoá hội thảo quốc tế của các nhà truyền giáo toàn châu Mỹ về Đối Thoại Ngôn Sứ tại một nước Nam Mỹ, và dịp này tôi có thời gian để chia sẻ một chút về nét đẹp của văn hoá Việt Nam.
Hôm nay ngồi viết những dòng tâm sự này đúng dịp lễ thánh Gio-an Vianey, quan thầy của các linh mục. Mới tuần trước sau khi dạy học cho các chủng sinh xong và chợt nhìn vào gương, thấy có gì trăng trắng trên đầu và tưởng là bụi phấn, nhưng phủi mãi chẳng thấy rơi xuống. Nhìn kỹ thì mới biết là tóc đã chuyển màu. Té ra mình bắt đầu có tóc bạc! Hơi buồn một tý vì lâu nay mình cứ tự hào với anh em cùng lớp là mình có mái tóc đen tuyền. Điện thoại báo cho cha bạn cùng làm việc ở Paraguay biết và hỏi cha bạn thế nào về tóc, cha bạn trả lời tóc của anh ta càng ngày càng bị rụng nhiều giống như cha thánh Vianey! Người xưa đã nói rất đúng : Sanh-Lão-Bệnh-Tử. Mình mới đi tới bước 3 là Sanh-Lão-Bệnh, và không biết bao giờ qua bước thứ 4, Tử! Xin phó thác cho Chúa và xin chúc mừng tất cả các anh em linh mục trong ngày lễ quan thầy của chúng ta.

Paraguay, áp lễ thánh G. Maria Vianey

PARAGUAY – TRUYỀN GIÁO Ở CÁC CỘNG ĐỒNG ĐA VĂN HOÁ

Một thoáng suy nghĩ về Năm Linh Mục
Thấm thoát đã gần nửa năm tôi chuyển đến vùng truyền giáo mới mẻ với nhiệm vụ đào tạo cho các nhà truyền giáo tương lai và thêm làm tuyên uý cho một giáo xứ gồm nhiều sắc dân sinh sống. Người đời thường nói thuyền to thì sóng lớn. Một tu sĩ non trẻ thiếu kinh nghiệm như tôi khi chuyển đến vùng đất mới này với những tập tục đa đạng của nhiều sắc dân cộng thêm việc đồng hành với những chủng sinh vùng Nam Mỹ đã làm tôi mất ăn mất ngủ và ảnh hưởng lớn đến cả thể xác lẫn tinh thần. Tôi đã cố gắng vừa học hỏi vừa làm việc trong môi trường mới mẻ này như là một thách đố mới trong sứ vụ dù lắm lúc cũng muốn rút lui và xin làm nhiệm vụ khác.
Paraguay nói riêng và vùng Nam Mỹ nói chung ơn gọi lúc này vô cùng quí hiếm. Phần đông các ứng sinh đến từ các vùng nông thôn nên học vấn rất thấp và đối với họ, gia đình là chính, còn chuyện ơn gọi thuộc hàng thứ yếu. Không giống như những gia đình ở Công giáo Việt Nam nói riêng và vùng Á đông nói chung khi trong gia đình có một người con đi tu thì ai nấy đều vui mừng hãnh diện và vung đắp cho ơn gọi sớm đơm hoa kết trái. Người Paraguay thì khác. Chẳng những gia đình không hề khuyến khích cho con cái mình đi tu mà còn cố ngăn cản, gièm pha hay thậm chí chính những bậc cha mẹ thường điện thoại bảo con cái quay trở về! Bởi thế cách đây 4 năm khi con số tu sĩ khấn tạm của Dòng là 16 mà nay chỉ còn vỏn vẹn 1 khấn sinh thì thử hỏi lấy đâu ra số tu sĩ trẻ để bù lại cho 20 tu sĩ bệnh tật và qua đời trong những năm qua.
Những tháng vừa qua giáo hội công giáo tại Paraguay có những khủng hoảng niềm tin do một số vị giáo sĩ cao cấp đã gây gương mù gương xấu và để lại những hậu quả luân lý không mấy đẹp đẽ khiến từ trẻ đến già đặt ra nhiều nghi vấn. Bởi thế Hội Động Giám Mục Paraguay đã công khai xin lỗi và nhìn nhận những lỗi lầm đáng tiếc do một thiểu số giáo sỹ gây ra và xin mọi người tha thứ và cầu nguyện để vượt qua cơn mây mù giông tố này.
Ngày 19 tháng 6 vừa qua tại nhà thờ Chính Toà của giáo phận nơi tôi đang phục vụ, Đức Giám mục giáo phận đã chủ sự thánh lễ để khai mạc năm thánh linh mục với sự hiện diện đầy đủ các các linh mục trong giáo phận. Đây là một trong những giáo phận lớn nhất của Paraguay với số tín hữu công giáo khoảng 500 ngàn nhưng chỉ có khoảng hơn 40 linh mục mà đa số là linh mục Dòng người ngoại quốc. Nhìn qua đếm lại chỉ thấy hai anh em linh mục Việt Nam xấp sỉ 40 tuổi lại là những người trẻ nhất trong nhóm các linh mục. Có những vị linh mục truyền giáo đã từng làm việc ở đây gần 60 năm và giờ đây đã lụm khụm thấy mà thương. Các linh mục người bản xứ Paraguay lại là thiểu số. Có người hỏi liệu nếu các linh mục nước ngoài không đến đây nữa thì giáo hội Paraguay sẽ ra sao!. Dĩ nhiên giáo hội của Chúa sẽ không chết nhưng nếu sống thì sống èo ọt và hiện tại cũng đang èo ọt vì thiếu vắng những tấm tấm lòng quảng đại của những người bản xứ không muốn dấn thân trong cánh đồng truyền giáo. Năm Thánh Linh Mục là thời gian để nhìn lại cuộc sống linh mục với những điều hay, dở và vạch ra những dự định cho tương lai của giáo hội non trẻ này.

Sứ mạng truyền giáo ở các cộng đồng đa văn hoá
Ngoài việc đồng hành với các chủng sinh truyền giáo trong vai trò đào tạo, tôi cũng được bề trên và giám mục giáo phận bổ nhiệm làm tuyên uý cho các cộng đoàn đa sắc dân đang sống trong vùng cực Nam của Paraguay với nhiều văn hoá và tập tục khác nhau. Tôi muốn chia sẻ với anh chị em về sứ mạng truyền giáo đặc biệt này những chuyện dở khóc, dở cười mà tôi đã chứng kiến và thực hiện trong thời gian nửa năm qua.
Lâu nay tôi cứ tưởng rằng những người trí thức là không mê tín hoặc là ít mê tín so với những người kém trí thức. Nhưng khi làm việc với những người trí thức gốc Ấu châu và một số người Nhật hải ngoại mới thấy rằng tôi đã lầm. Có lẽ về phương diện kiến thức xã hội, những người trí thức có bằng kỹ sư, tiến sĩ nhưng về phương diện đức tin họ giống như những đứa trẻ mới chập chững tập đi. Phần đông trong số họ được rửa tội ngay từ nhỏ nhưng không bao giờ họ thực hành niềm tin của họ. Mãi đến khi có chuyện thì họ mới đến linh mục và vặn vẹo đủ điều với những câu hỏi tại sao. Ở vùng đất mà đôi đang làm việc có rất nhiều tôn giáo và giáo phái, trong đó có giáo phái chứng nhân Giê-hô-va đang hoạt động rất mạnh và tranh giành ảnh hưởng nên nhiều người công giáo yếu đức tin đã bị lôi cuốn, thuyết phục. Các giáo phái này có tài lực (tiền bạc, ngân khoản viện trợ từ nhiều nguồn), nhân lực (các mục sư có đôi có cặp) và hoạt động theo từng vùng nên dễ đạt được hiệu quả. Trong khi đó các linh mục công giáo một thân một mình coi sóc nhiều giáo điểm và thiếu sự cộng tác từ nhiều phía nên phần thua là cái chắc. Bản thân tôi nhiều khi cảm thấy lạc lỏng, buồn tẻ và nhục chí khi những con chiên của mình bị người ta lấy đi mất. Đau xót lắm nhưng biết làm sao vì mỗi người có sự lựa chọn tự do mà.
Một chuyện đau lòng muốn kể ra đây để anh chị em biết rằng những người được gọi là trí thức ấy đã thực hành niềm tin của họ thua cả những người nông dân chất phát quê mùa chỉ biết làm dấu thánh giá và đọc kinh Lạy Cha. Số là mẹ của một anh kỹ sư công giáo người Đức qua đời trong vùng tôi phụ trách. Anh ta đã đến mời tôi cử hành nghi thức an táng cho bà. Tôi đã đến gia đình anh và cử hành nghi thức thật sốt sắng với cả tấm chân tình. Tuy nhiên, khi đưa xác bà ra mộ, anh ta lại mời vị mục sư tin lành để làm phép hạ huyệt và ngày sau đó những người thuộc giáo phái chứng nhân Giê-hô-va đến giảng kinh. Khi biết được chuyện đó, lòng tôi buồn rười rượi và thầm thĩ cầu xin Chúa tha thứ cho họ vì họ không biết việc họ làm.
Rồi mới đây tôi được mời làm phép xác cho một cựu quận trưởng bị mafia ám sát. Người ta nói với tôi rằng ông cựu quận trưởng này rất tốt và sống chính trực. Khi tôi đến Nhà Tang Lễ dành cho những VIP trong chính quyền để cử hành nghi thức an táng, tôi đã thấy nhiều người khóc than và cứ tưởng là thật. Sau khi hoàn tất công việc và tôi hỏi hai người đàn bà đứng bên quan tài là ai thì người ta trả lời với tôi rằng một người là vợ và người kia là người tình và cả hai đang là nghi phạm trong vụ ám sát tình tiền này. Tôi lại bị lừa. Theo cách nói của cha Phêrô Khảm, niềm tin bị đánh cắp!
Một chuyện không biết là vui hay buồn cũng xin tâm sự với anh chị em để biết công việc không mấy dễ dàng mà tôi đang dấn bước để anh chị em hiệp thông cầu nguyện cho tôi. Số là khi tôi chuẩn bị dâng thánh lễ thì có hai phụ nữ Nhật chạy vào để xin tôi làm phép nhà cho họ. Như anh chị em biết người Nhật ở hải ngoại sống rất khép kín, biệt lập và luôn giữ tập tục của họ. Trong vòng 5 phút trước khi tôi dâng thánh lễ, họ vắn tắt kể cho tôi nghe những điều xui xẻo xảy ra với gia đình họ trong thời gian qua mà họ cho rằng có ai trù yểm họ khi quăng một xác sapo (con cóc) hay feto (thai nhi) không có cái đầu vào nhà họ. Họ nói tiếng Tây Ban Nha giọng Nhật nên tôi đã hiểu lầm sapo (con cóc) thành feto (thai nhi). Sau thánh lễ ban tối, tôi tức tốc đến nhà họ với môt nữ tu lớn tuổi người Paraguay để làm phép nhà và cứ đinh ninh rằng đó là thai nhi và hỏi họ đã để thai nhi đó ở đâu. Họ bảo là quăng đi mất rồi nên tôi bảo với họ là hãy cố gắng tìm lại và chôn cất cho tử tế rồi làm tuần cửu nhật cầu nguyện để xin ơn tha thứ. Trên đường về, vị nữ tu Paraguay mới kể với tôi rằng đối với Nhật, con cóc là một điềm xấu và hỏi tôi tại sao tôi bảo họ phải đi tìm con cóc để chôn! Té ra là tôi nhầm chữ nghĩa, một cái nhầm đáng tiếc và ngày hôm sau đó tôi đã nhắn với vị nữ tu này đến giải thích về sự nhầm lẫn đáng tiếc của tôi cho người phụ nữ Nhật kẻo họ cho rằng tôi là linh mục công giáo mà mê tín dị đoan.
Còn biết bao nhiêu chuyện dở khóc, dở cười ở lĩnh vực truyền giáo mới mẻ này. Thật đúng là thuyền lớn thì sóng to. Sống ở vùng đa sắc dân, đa văn hoá này mỗi ngày tôi được học nhiều điều mới mẻ và cũng phải trả những giá khá đắt. Trong Năm Thánh Linh Mục, xin anh chị em cầu nguyện thật nhiều cho vị linh mục yếu đuối và thiếu kinh nghiệm này để tôi có đủ khả năng và đức độ nhằm chống chọi và vượt qua những khó khăn thử thách trong môi trường đa văn hoá.

Paraguay, Kỷ niệm ngày khấn Dòng

PARAGUAY – VIẾT CHO MẸ NHÂN NGÀY HIỀN MẪU

Theo lịch phụng vụ Công giáo thì tháng Năm được gọi là tháng Hoa, tháng kính nhớ Đức Mẹ. Người Công giáo khắp nơi trên thế giới, cách riêng là ở Việt Nam có nhiều hoạt động để tôn vinh người Mẹ Thiên quốc từ mẫu là Đức Trinh Nữ Maria Rất Thánh cũng là Mẹ của các Kitô hữu.
Tháng Năm cũng là tháng dành để tôn vinh các người mẹ từng sinh nặng đẻ đau và giáo dục các con nên người. Mẹ! Tiếng gọi thân thương mà ngàn đời mỗi người con không bao giờ quên. Mẹ đã mang nặng đẻ đau và không ngại vất vả gian lao để dưỡng dục chúng ta khôn lớn nên người.
Người Hung-ga-ri, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha mừng ngày của Mẹ vào Chúa Nhật đầu tiên của tháng năm. Người Mỹ, người Canada và dân một số nước khác như Đan Mạch, Phần Lan, Ý, Thổ Nhĩ Kỳ, Úc và Bỉ … kỷ niệm Ngày của mẹ vào ngày Chúa nhật thứ hai của tháng Năm. Người Pháp, Algeria, Thuỵ Điển… kỷ niệm Ngày của mẹ vào Chủ Nhật cuối cùng của tháng Năm. Trong bữa tối của gia đình, những người con dâng tặng mẹ chiếc bánh mô phỏng hình bó hoa để bày tỏ lòng thành kính. Nói chung các nước trên thế giới dù văn minh hay lạc hậu cũng đều có một ngày đặc biệt để tôn vinh và tưởng nhớ đến công đức sinh thành và dưỡng dục của các bà mẹ.
Người Paraguay mừng lễ của mẹ vào ngày 15 tháng Năm hàng năm và đây cũng là ngày quốc lễ. Những người con ở xa quê hương thường có những món quà gởi tặng cho mẹ, còn những người con sống trong đất nước thì dù muốn dù không cũng phải trở về để thăm người mẹ sinh thành ra mình dù chỉ là một cuộc gặp ngắn ngủi.
Tôi đã đến Paraguay làm việc truyền giáo được vài năm. Lúc đầu tôi hơi thắc mắc là tại sao anh em linh mục tu sĩ người Paraguay lại không thể xa quê hương làm việc lâu dài như các nhà truyền giáo người Âu châu hay Bắc Mỹ, mà tối đa chỉ làm việc ở nước ngoài khoảng 7 năm là xin quay về lại quê hương phục vụ. Các anh em linh mục trong nước người Paraguay thì cứ hàng tháng hay hai tuần lại xin phép về thăm gia đình. Thỉnh thoảng tôi lấy cái lý thuyết suông của mình để dè bỉu các anh em là thiếu sự hy sinh, từ bỏ mà chỉ biết bám víu cái tạm thời chóng qua. Nhưng dần dần tôi đã hiểu tình gia đình ruột thịt, tình cảm mẹ con của người dân xứ này là một thứ tình cảm thiêng liêng, cao đẹp nhất mà thiếu nó con người không thể sống cho ra người được.
Paraguay nói riêng và các quốc gia vùng Nam Mỹ nói chung rất sùng kính Mẹ. Bởi thế nếu có lễ nào liên quan đến Đức Mẹ đều có rất đông người tham dự. Cũng vì thế vai trò của người mẹ trong gia đình cũng rất quan trọng. Người mẹ luôn luôn là chỗ dựa vững chắc cho những đứa con vì người đàn ông ở Paraguay rất thờ ơ trong việc quan tâm và dạy dỗ con cái hay phó mặc cho mẹ của mấy sắp nhỏ muốn làm gì thì làm. Tỷ lệ người những người mẹ không chồng ở Paraguay chiếm đến hơn 60% nên việc mục vụ cũng phải mềm dẻo và linh động vì nếu chiếu theo luật khi con cái được rửa tội có đầy đủ cả cha mẹ thì có lẽ các linh mục bị thất nghiệp mất! Rất nhiều ứng sinh tu sĩ linh mục chỉ khai trong giấy tờ chỉ có mẹ mà không có cha thì thử hỏi các nhà đào tạo và hữu trách sẽ ứng xử thế nào trong những quốc gia thiếu ơn gọi như Paraguay này.
Từ đầu năm nay tôi lãnh trách nhiệm huấn luyện các chủng sinh. Một số anh em chủng sinh đã nhỏ tôi với tôi rằng họ có thế ở lại bất kỳ ngày nào trong năm ngoại trừ ngày 15 tháng 5 là cho phép họ về thăm mẹ. Nếu tôi không cho phép thì họ cứ về và cũng chẳng cần tu hành nữa. Tôi biết điều họ nói ra là điều sẽ xảy ra thật nếu tôi cấm đoán họ vì đây là cũng là một nét văn hoá đẹp của họ. Qua những nghĩa cử tốt đẹp đó của người dân Paraguay nói chung và của các chủng sinh của tôi nói riêng đã nhắc nhở tôi nhớ đến những người mẹ thân thương của mình.
Mùa mừng lễ mẹ trong tháng 5 này của nhiều nước trên thế giới chẳng ăn nhằm gì với văn hoá Việt Nam vì người Việt nhớ đến ngày của Mẹ được là Rằm Tháng Bảy trong ngày Vu Lan báo hiếu, nhưng hôm nay tôi muốn viết một chút tâm tình để mừng hai người mẹ trần gian của tôi mà tôi đã từng mang ơn trong Tháng Hiền Mẫu của Tây phương và của người Nam Mỹ.
Tôi được sinh ra trong một gia đình mà người mẹ ruột từng là Phật tử nhưng xin trở thành một tín hữu Công giáo vì những lý do riêng mặc dù bị những người thân trong gia đình phản đối và xa lánh. Cũng chính vì lý do đó mà mấy lần tôi không được nhập ứng sinh chủng viện giáo phận với lý do là tôi có người mẹ tân tòng. Dù là người đạo mới nhưng má tôi (tôi gọi mẹ tôi là má) rất đạo đức nên từ nhỏ tôi đã bị lây cái đạo đức nhà quê của bà. Trong thời bao cấp cơm không đủ no, co không đủ ấm, má tôi thường đánh thức tôi vào lúc 4 giờ sáng để đi lễ với bà dù có những lúc trời lạnh thấu xương. Cậu bé tội nghiệp như tôi thuở ấy cứ cằn nhằn và nhiều lần muốn ngủ nướng thêm cho đã giấc trên chiếc giường tre và cái mền rách bên cạnh cái bếp than. Vào lúc ấy tôi nào hiểu được ước nguyện của người mẹ là mong ước tôi trở thành một linh mục của Chúa.
Ngày tôi vào Dòng rồi vài năm sau đó tôi được tuyên khấn lần đầu, má tôi mừng lắm mặc dù phía bên ngoại là những người bà con của má tôi dè bỉu và cho tôi là thằng khùng không có đứa con gái nào thèm nên mới đi tu. Không hiểu vì sao những người bà con phía bên má tôi lại hằn học với người Công giáo nên cũng ghét lây cả má tôi và gia đình tôi. Mãi đến bây giờ người dì ruột của tôi đang sống ở Texas bên Bắc Mỹ cũng chẳng hề nhắc đến tôi vì nói rằng gia đình tôi là người Công giáo nên chẳng còn nhớ đến ông bà tổ tiên gì ráo trọi. Tôi cũng đã cố gắng thăm những người bà con phía ngoại khi tôi có dịp về thăm nhà để hàn gắn những hiểu lầm và giải thích cho những người bà con bên Phật của tôi hiểu rằng đi tu bên Công giáo không hề từ bỏ tổ tiên. Ngày tôi khấn trọn đời rồi nhận chức phó tế vài ngày sau đó, má tôi đã mừng khôn tả và bà đã cầu nguyện với Chúa cho bà sống cho đến ngày thấy tôi được chịu chức linh mục rồi bà chết cũng mãn nguyện.
Ngày tôi chịu chức linh mục và nhận bài sai đi truyền giáo ở Paraguay, tôi hỏi đùa má tôi rằng bây giờ má sẽ cầu nguyện gì với Chúa nữa đây vì má đã mãn nguyện rồi. Bà cười nhưng hơi buồn vì biết rằng tôi sẽ đi xa và không biết ngày nào mới gặp được tôi. Trong chuyến chia tay ở sân bay Tân Sơn Nhất- Sài Gòn ngày tôi ra đi, má tôi đã rất buồn vì bà sẽ không được gặp mặt đứa con yêu dấu của bà trong một thời gian dài.
Kể từ ngày tôi rời Việt Nam, tôi được một người mẹ thiêng liêng ở Bắc Mỹ mà khi tôi còn ở Việt Nam bà đã tế nhị để hoàn toàn cho người mẹ ruột tôi lo lắng. Người mẹ thiêng liêng này cũng đã từng sống nơi đất khách quê người nên bà hiểu hoàn cảnh mới của tôi mà luôn quan tâm, động viên tôi để tôi có thể vượt qua những khó khăn ban đầu nơi đất khách. Những lúc tôi buồn và chán nản muốn buông xuôi vì dị biệt văn hoá thì người mẹ thiêng liêng này đã điện thoại thăm hỏi và trấn an tôi. Bà đã gởi cho tôi những món quà và những món ăn thuần Việt mà nếu từ Việt Nam gởi qua phải mất vài tháng và tốn kém rất nhiều. Bà luôn xem tôi như người con ruột của bà dù tôi và người mẹ thiêng liêng này chỉ được gặp nhau một lần khi tôi còn ở Việt Nam. Bà luôn mong muốn những điều tốt đẹp đến với tôi. Tôi luôn yêu thương và quý trọng người mẹ thiêng liêng này như người mẹ ruột tôi vậy.
Ở đất nước truyền giáo Nam Mỹ xa xôi này thỉnh thoảng tôi có điện thoại thăm gia đình và thăm người mẹ yêu dấu của mình ở Việt Nam nhưng không thể nào hình dung ra được người mẹ mình lúc này như thế nào. Tôi sợ lắm khi nghe những tin không tốt về tình trạng sức khoẻ của má tôi mặc dù sự thật là má tôi lúc này không được khoẻ lắm. Không biết bây giờ má đang làm gì nhỉ? Má có còn đủ sức khoẻ để đi nhà thờ như ngày xưa nữa không? Má có còn ai để đánh thức đi lễ như ngày xưa nữa không? Má ơi, con thương má lắm! Con cảm ơn những gì má đã làm cho con.
Tôi viết những dòng này để mừng các người mẹ thân thương của tôi. Má ơi dù con ở bất cứ nơi đâu thì các má sẽ là chỗ dựa vững chắc của đời con, từng lời kinh nguyện má cầu cho con mỗi ngày là vũ khí giúp con chiến đấu để vượt qua những cơn cám dỗ. Xin Chúa và Mẹ Maria luôn đồng hành với má để má luôn có sức khoẻ và đợi ngày con trở về gặp má nhé. Con xin mừng lễ các má.

Paraguay, nhân ngày mừng lễ Mẹ

PARAGUAY – MÙA PHỤC SINH XỨ TRUYỀN GIÁO

Pascua Joven
Pascua Joven (Pás-qua Khó-ven), đây là một thuật ngữ để nói về những ngày đại hội giới trẻ dịp Tuần Thánh được sử dụng ở các nước nói tiếng Tây Ban Nha, cách riêng là vùng Nam Mỹ.
Chúng tôi đã bước vào Tuần Thánh với những điều thú vị bất ngờ.
Chúa Nhật Lễ Lá, tất các các nhà thờ đều đông nghẹt từ già trẻ, lớn bé và ngay cả những người khác tôn giáo cũng đến tham dự. Người dân ở đây rất thích các cuộc rước kiệu và những sinh hoạt năng động. Họ tham dự Chúa nhật lễ lá để được linh mục rảy nước thánh và làm phép lá, nước để họ dùng các dịp khác trong năm. Họ thích hình ảnh Chúa Giêsu là một vị vua hơn là hình ảnh của một kẻ tử tù!
Từ chiều thứ 4 Tuần Thánh, tất cả các công sở hay tư sở, trường học, siêu thị… đều đóng cửa để nghỉ ngơi vì đây là ngày quốc lễ và chuẩn bị cho Tam Nhật Thánh. Cũng chính vì lý do này mà các sinh hoạt tôn giáo được tổ chức cách dễ dàng hơn nhằm hâm nóng đức tin cho các tín hữu, nhất là giới trẻ.
Như tôi đã chia sẻ trong các bài trước, tôi mới chuyển về đây chỉ vài tháng với hai nhiệm vụ vừa là một nhà huấn luyện ơn gọi, vừa làm tuyên úy cho các cộng đoàn tín hữu gốc Âu châu. Tôi cũng đã cố gắng lên chương trình với anh em linh mục người Argentina trong những ngày đại hội giới trẻ đầu tiên được tổ chức tại đây nhằm qui tụ các bạn trẻ từ 14 tuổi trở lên tham gia các sinh hoạt tôn giáo để hiểu biết về cuộc khổ nạn và phục sinh của Chúa.
Thực tình mà nói giới trẻ ở đây họ hiểu biết rất nhiều thứ nhưng có một thứ quan trọng mà họ thiếu, đó là kiến thức về Chúa Kitô dù họ là những người Công giáo chính gốc! Đỉều đó cũng dễ hiểu trong thế giới ngày nay mà sự tự do luôn đặt yêu tiên hàng đầu khiến các bậc phụ huynh, những người hữu trách rất đau đầu trước sự tự do thái quá khiến giới trẻ dần dần đánh mất chính mình.
Ba ngày Tam Nhật Thánh với các sinh hoạt tôn giáo giành cho giới trẻ khiến tôi mệt nhoài về thể xác cũng như tinh thần nhưng bù lại đã giúp tôi gần gũi với giới trẻ hơn và hiểu được những tâm tư, nguyện vọng của giới trẻ của vùng Nam Mỹ này. Chúng ta không thể đỗ lỗi hết cho giới trẻ về những hành vi xấu xa chúng làm nhưng một phần cũng do xã hội tiêu thụ và một phần cũng do chính các bậc phụ huynh trong gia đình thiếu sự quan tâm, đồng hành với chúng khi chúng bước vào đời. Những gia đình thiếu sự hoà thuận của cha mẹ hay những bậc cha mẹ ly dị thì con cái cũng bị ảnh hưởng lây và dẫn đến những hậu quả đáng tiếc cho xã hội. Qua những ngày đại hội giới trẻ này các em cảm thấy vui hơn, muốn gần gũi với giáo hội hơn và nhiều em hứa sẽ cố gắng tham dự thánh lễ Chúa Nhật để liên kết với giáo hội mà các em đang sống.
Ngày thứ sáu Tuần Thánh, sau nghi thức hôn chân Chúa tại Nhà thờ, chúng tôi bắt đầu đi 14 chặng đàng Thánh Giá qua các con đường chính của thành phố với sự hiện diện đông đảo của giáo dân, chính quyền địa phương và các lực lượng vũ trang. 14 nhóm giới trẻ lần luợt xướng lên các lời Kinh Thánh và lời nguyện mà các em đã chuẩn bị để tâm sự với Chúa Kitô trong cuộc khổ nạn của Người. Ca đoàn nghiệp dư cũng tấu lên các bài hát trong lúc chuyển tấu các chặng đàng Thánh giá giúp cho buổi cầu nguyện thêm phần long trọng và sốt sắng. Qua các chặng đàng Thánh Giá sống động này, mọi người, nhất là giới trẻ ý thức được tầm quan trọng của Tuần Thánh kỷ niệm cuộc khổ nạn và Phục sinh của Chúa. Chính chúng tôi, những anh em linh mục cũng cảm nhận được sự thánh thiên và gắn kết giữa mục tử và đàn chiên khi cử hành mầu nhiệm này.

Tản mạn mùa Phục sinh
Những ngày đại hội giới trẻ lần đầu tiên được kết thúc với thánh lễ Vọng Phục sinh. Trong thánh lễ trọng đại này tôi đã cố gắng diễn giải cách vắn tắt về ý nghĩa của các nghi thức vừa cử hành vì nhiều người thường than phiền đêm lễ Vọng Phục sinh quá kéo dài và gây mệt mỏi. Người dân Paraguay không có thói quen tham dự lễ quá sớm hoặc quá trễ. Tuy nhiên khi có tiệc tùng thì dù khuya cỡ nào họ cũng tham dự được!
Người Paraguay cũng giống người Việt là hay phàn nàn việc các cha giảng dài và một số linh mục dù còn rất trẻ nhưng bị đưa về nhà hưu dưỡng do giáo dân đã kiện lên toà giám mục vì tội giảng quá dài. Bởi thế anh em linh mục thường bảo nhau cố gắng gói gọn những ý tưởng trong khi giảng giải kẻo bị cho về hưu non vì tội giảng dài thì xấu hổ lắm! Làm linh mục thì như làm dâu trong họ vậy, nếu gặp được những bà mẹ chồng là những giáo dân dễ thương thì linh mục đỡ khổ, bằng không gặp những bà “mẹ chằng” là những giáo dân thích chống đối thì lo mà cuốn gói cho lẹ, kẻo có ngày ăn đạn đồng thì nguy.
Những sinh hoạt và thánh lễ trong mùa Phục sinh đã làm hao mòn sức lực và tài năng của một linh mục xấu trai như tôi, nhưng bù lại mọi người nhận được những niềm vui và tìm được niềm an ủi sau những tháng ngày vắng bóng Chúa. Đó là một khích lệ rất lớn cho các linh mục.
Một niềm vi bất ngờ đến với tôi trong tuần bát nhật Phục sinh. Vào một buổi sáng khi đang làm việc thì bất ngờ hai anh em linh mục Việt Nam đến thăm mà không hề được thông báo trước. Một trong số đó có là cha Benjamin Văn Thanh, tiến sĩ về Kinh Thánh có cuộc họp chuyên đề về Kinh Thánh ở Argentina nhưng đã tranh thủ ghé qua Paraguay để thăm các anh em truyền giáo. Chúng tôi đã từng gặp nhau ở Việt Nam cách đây vài năm khi cha Thanh về Việt Nam cho một khoá hội thảo về Kinh Thánh của anh em Ngôi Lời tại Việt Nam. Gặp nhau tay bắt mặt mừng như những người thân yêu lâu ngày gặp lại. Tôi đã cho các chủng sinh nghỉ buổi học để được trò chuyện với các anh em đồng hương và đồng đạo thân mến này.
Những ngày tĩnh tâm
Sau Đại lễ Lòng Thương Xót Chúa, Tỉnh Dòng Paraguay chúng tôi bắt đầu bước vào Tuần tĩnh tâm năm để anh em có dịp bồi bổ thân xác và tinh thần sau những ngày bề bộn trong công tác mục vụ. Vị giảng phòng năm nay là một giám mục người Đức thuộc Dòng Tận Hiến Truyền giáo đã làm việc ở Paraguay gần 40 năm. Hiện ngài đang coi sóc giáo phận Chaco, một giáo phận của những người thổ dân ở Paraguay với hai phần ba là hoang mạc quanh năm thiếu nước. Giáo phận của ngài có hơn 80 nhóm thổ dân và chỉ vỏn vẹn có 11 linh mục, trong đó có 2 linh mục người thổ dân là thuộc linh mục triều và 9 vị còn lại thuộc Dòng Tận Hiến truyền giáo người nước ngoài. Vì là giáo phận truyền giáo nên không có toà giám mục, không có nhà thờ chính toà, cũng chẳng có các ban bệ như các giáo phận khác. Đây là giáo phận nghèo nhất mà chính người bản xứ Paraguay cũng không dám dấn thân.
Mở đầu cho cuộc tĩnh tâm, vị giám mục truyền giáo đã chân tình chia sẻ là ngài cảm thấy sợ khi giảng tĩnh tâm cho các tu sĩ Dòng Truyền giáo Ngôi Lời vì các cử toạ là những bậc thầy về truyền giáo, những bậc tiến sĩ trong nhiều lĩnh vực (Đây là một tâm sự rất thật vì người Âu châu ít có kiểu nói đưa đẩy và bôi trơn). Vị giám mục khiêm tốn này đã tâm sự ngài là một con người “tình cờ” từ khi chiụ chức tới giờ. Bài sai đầu tiên của ngài là ở Phi châu nhưng cuối cùng lại chuyển qua Paraguay vì một người anh em trong Dòng có bài sai đi Paraguay bị tai nạn. Rồi ở Paraguay một thời gian thì vị giám tỉnh của ngài qua đời đột ngột nên ngài được bầu lên thay thế. Rồi vị giám mục trong vùng truyền giáo của ngài bị tai nạn qua đời nên ngài được chọn làm giám mục. Vị giám mục “tình cờ” trong một giáo phận truyền giáo của người thổ dân quanh năm thiếu nước đã chia sẻ cho anh em về cuộc sống, ơn gọi và cảm nhận truyền giáo của những môn đệ Chúa Kitô ngày nay rất chân thành và lôi cuốn. Với sự khiêm tốn và những câu chuyện dí dỏm, vị giảng phòng đã thuyết phục được các anh em tu sĩ từ già đến trẻ và mang lại những bữa ăn thiêng liêng đầy bổ ích cho các cử toạ trong tuần tĩnh tâm.
Ngày tĩnh tâm cuối cùng tất cả chúng tôi đã đọc lại lời khấn hứa và phó thác cuộc đời cho Chúa dù biết rằng cuộc đời có những cạm bẫy khó lường, nhất là trong những ngày sau lễ Phục sinh, giáo hội tại Paraguay trải qua một cuộc khủng hoảng đức tin mà nguyên nhân là do một số giáo sĩ cao cấp trong giáo hội sa ngã khiến giáo dân mất lòng tin vào giáo hội, cách riêng là hàng ngũ giáo sĩ. Ước mong sau cơn mưa trời lại sáng và để mọi người biết rằng Giáo hội của Chúa Kitô luôn chiến thắng và đứng vững dù trong giáo hội ấy có những con người bất toàn, tội lỗi.

Paraguay, Mùa Phục sinh 2009

PARAGUAY – MỘT THÁCH ĐỐ MỚI NƠI XỨ TRUYỀN GIÁO

Công tác đào tạo
Thế là tôi đã bước vào công việc đào tạo tại chủng viện truyền giáo vùng Nam Mỹ. Thực lòng mà nói nếu cho tôi có sự lựa chọn hoàn toàn tự do giữa việc truyền giáo và việc huấn luyện, tôi sẽ chọn việc truyền giáo như là ưu tiên số một cho đời tu của mình. Ngay từ thơ ấu tôi đã ước muốn trở thành một nhà truyền giáo như thánh Phan-xi-cô Xavie hay chân phước Đa-mi-en, tông đồ của người cùi ở Hai-ti, Nam Mỹ mà Giáo hội sẽ phong thánh cho ngài trong năm nay.
Tuy nhiên, trong đời tu tôi không thể tự do quyết định mọi ước muốn của mình vì tôi có lời khấn vâng lời. Chính vì lẽ đó mà tôi đã bước vào lĩnh vực huấn luyện cho các nhà truyền giáo tương lai trong môi trường chủng viện tại xứ truyền giáo với nhiều khắc khoải, âu lo.
Mặc dù có những sự chuẩn bị trước để bước vào công việc huấn luyện, tôi vẫn cò rất nhiều bỡ ngỡ và băn khoăn khi chính thức nhận việc. Những băn khoăn và bở ngỡ đó ngày càng lộ rõ khi các chủng sinh của tôi bắt đầu lộ chân tướng của nền văn hóa Nam Mỹ. Họ sống khá phóng túng, đòi hỏi nhiều tự do và thường xuyên phạm qui theo khuôn phép của Nhà Dòng. Vì ít ơn gọi nên một vài chủng sinh có tư tưởng họ là những thành phần ưu tuyển mà các chủng viện và Nhà Dòng phải đặc biệt quan tâm đến họ!
Tôi đã từng là một chủng sinh tinh nghịch và có cá tính mạnh. Các vị đào tạo của tôi thời đó là những người rất nghiêm khắc và quyền uy. Có những vị khiển trách rất nặng lời, thậm chí “bạt tai” hay dùng đến chân tay những chủng sinh nào vi phạm để răn đe và thậm chí cho ra khỏi Dòng ngay lập tức nếu chủng sinh nào cố tình vi phạm luật. Ở đây chỉ cần nói hơi nặng lời một tý là sẽ có vấn đề nên tôi đã cố hắng hết mình với sự kiên nhẫn hiếm có để có thể chế ngự những cơn nóng giận vô ích của tôi và tìm những giải pháp khả dĩ trong việc đối thoại với các chủng sinh của mình.
Với tư cách của một nhà đào tạo trong khuôn khổ của một chủng viện đa văn hoá, tôi đã cố gắng lấy câu Lời Chúa “Hiền lành và khiêm nhượng trong lòng” làm châm ngôn sống cho đời mình. Phải nói thật rằng nhiều khi tôi muốn hét lên thật to, la lên thật lớn để giảm cơn tức giận vì những tu sĩ linh mục tương lai của mình phải nói là có những lối hành xử quá lố lăng và thiếu văn hoá! Tuy nhiên tôi đã kịp bình tĩnh và kìm hãm cơn nóng giận để thay đổi tình thế.

Một ngày lễ phong chức
Lần đầu tiên sau mấy năm sống ở Paraguay tôi mới có dịp dự một lễ phong chức linh mục của một ứng sinh người Paraguay. Phải nói thật rằng nếu không có các tu sĩ truyền giáo nước ngoài từ các Dòng tu quốc tế đến đây làm việc thì không biết lấy đâu ra số nhân sự linh mục tu sĩ đảm trách công việc mục vụ ở đây. Trong một cuộc họp định kỳ với các lin mục trong giáo phận tháng 3 vừa qua, Đức giám mục sở tại đã thông báo con số linh mục, tu sĩ và chủng sinh của giáo phận có lịch sử lâu đời này mà cảm thấy xót xa. Ngài cũng cho biết trước đây mỗi giáo phận đều có Đại chủng viện nhưng nay đã bán hoặc cho thuê vì không có ứng sinh. Mặc dù kinh phí cho việc huấn luyện luôn đặc ưu tiên hang đầu nhưng dường như các bạn trẻ ngày nay không mấy quan tâm đến việc tu trì.
Paraguay hiện tại có 16 giáo phận với số tín hữu hơn 5 triệu người mà số linh mục, tu sĩ nam nữ và chủng sinh chỉ đếm trên đầu ngón tay. 15 giáo phận đã cùng nhau gởi ứng sinh trong một đại chủng viện duy nhất mà con số chủng sinh Triết khá khiêm tốn là 61. Một giáo phận khác có chủng viện độc lập do một giám mục của hội Opus Dei vừa mới hình thành cách đây 3 năm mà chưa được Hội Đồng Giám Mục Paraguay chấp thuận thì có con số ứng sinh đông hơn 15 giáo phận kia gộp lại nhưng lại có quá nhiều vấn đề. Đức giám mục của hội Opus Dei gốc Argentina, đương kim giám đốc của đại chủng viện mới thành lập này đã gom tất cả các ứng sinh trong khắp đất nước để đào tạo gấp rút linh mục cho giáo phận của ngài nhưng ngài đã tính toán sai lầm. Năm đầu tiên khi điều kiện kinh tế dồi dào do một số người công giáo buôn lậu hay rửa tiền rồi cảm thấy hối hận nên giúp đỡ chủng viện để lương tâm bớt bị cắn rứt. Các chủng sinh được trang bị tận răng và hưởng những điều kiện vật chất sung túc nên họ hăng hái. Đến năm kế tiếp khi vị tổng thống mới từng là cựu giám mục quyết dẹp bỏ thảm nhũng và tệ nạn xã hội khiến những tên đầu cơ tích trữ hay buôn lậu dần dần sa lưới nên kinh phí cho các chủng sinh bị sa sút trầm trọng khiến hơn một nửa số chủng sinh cảm thấy đời tu không mấy hấp dẫn nữa và đã rút lui gọn nhẹ. Đây quả thực là một chuyện nhức nhối và đau lòng mà nói ra thì sợ cho là vạch áo xem lưng. Nhưng nếu không nói thì báo chí cũng đã nói hết rồi vì đây là một đất nước tự do không thể bưng bít được dù đó là chuyện của chính quyền hay là của giáo quyền. Nếu ai làm sai thì họ đều khui ra để thiên hạ được biết.
Quay lại chuyện dự lễ phong chức. Ở đây vì thiếu ơn gọi nên mấy năm mới có được 1 hay 2 linh mục mới. Những ứng sinh sẽ được phong chức ngay tại giáo xứ nơi họ sinh sống để cổ võ ơn gọi. Gia đình ứng sinh có thể mời bao nhiêu người tuỳ ý. Chính quyền điạ phương nơi ứng sinh linh mục được chịu chức sẽ ủng hộ một nửa số tiền để lo cho việc ăn uống vì đó là niềm hãnh diện của họ khi có một thành viên thuộc địa phương họ lên chức, nửa còn lại do cha xứ xin từ các nguồn khác. Gia đình ứng sinh linh mục không phải bỏ ra đồng nào để lo. Họ chỉ lo in một số giấy mời cho những người ở xa, còn lại là loan báo trên đài phát thanh thành phố hay địa phương ngày giờ diễn ra thánh lễ. Chuyện của giáo hội là chuyện của giáo hội. Họ muốn tổ chức ở đâu và khi nào là tuỳ vào giám mục và cha xứ chứ không phải là tùy vào ông quận trưởng hay tỉnh trưởng.
Tham dự thánh lễ chịu chức ở đây mà thấy thương cho các tân chức. Dù họ có nhiều khách mời, nhiều tự do thật đấy nhưng khâu tổ chức quá đơn sơ và phải nói là quá nhạt nhẻo. Vị giám mục chủ phong và các linh mục đồng tế không hề có được một cái khăn giấy để lau mồ hôi hay một ly nước mát để uống trước hoặc sau thánh lễ. Vị giám mục chủ tế và khách mời được phát một phiếu thức ăn để nhận phần ăn sau khi kết thúc thánh lễ. Linh mục chưởng nghi thì quên rất nhiều chi tiết quan trọng trong phần nghi thức phong chức nhưng vị giám mục chủ tế người Tây Ban Nha vẫn không hề lộ vẻ bực dọc mà âm thầm sửa sai. Phải nói thật nếu thiếu sự kiên nhẫn và lòng bao dung thì khó mà hợp hợp với dân tộc này.

Mục vụ di dân
Khi nhận bài sai làm việc huấn luyện, tôi cũng nhận thêm bài sai làm tuyên uý cho các cộng đồng đa chủng tộc tại vùng cực Nam của Paraguay này cùng với một linh mục người Argentina. Chính vị giám mục nguyên chủ tịch hội đồng giám mục Paraguay đã đến chủ sự thánh lễ và trao giấy bổ nhiệm cho tôi cùng với anh em linh mục người Argentina để coi sóc 24 cộng đoàn nằm rải rác trong địa hạt Obligado. Địa hạt này đa số là người gốc Đức, Ba-lan, Brazil, Nga-sô và Nhật Bản. Đúng là đất lành chim đậu. Đây là vùng có an ninh và sạch sẽ nhất của Paraguay. Đất nước của Paraguay nhưng ở tỉnh này chỉ có khoảng 40 phần trăm người Paraguay và người Paraguay chịu ảnh hưởng văn hoá của người gốc Âu châu nên cũng văn minh, lịch sự hơn. Từ lâu rồi nơi đây chỉ do các linh mục người Đức hay Ba-lan làm tuyên uý nhưng nay vì các cha tuổi già, sức yếu và không có người thay thế nên mới đưa một linh mục người Argentina đang làm Hiệu trưởng trường trung học và tôi, một người Việt da vàng, mũi tẹt kiêm nhiệm làm tuyên úy cho các cộng đoàn đa chủng tộc này.
Những ngày đầu mới về vừa phải lo việc huấn luyện, vừa phải lo thăm các cộng đoàn của người di dân khiến tôi cảm thấy uể oải và chán nản, nhất là một số người gốc Đức và Ba-lan tỏ vẻ kỳ thị người da vàng như tôi vì biết bao năm rồi họ đã quen dần với những mục tử là người đồng hương của họ. Nhưng rồi khi hai bên đã hiểu nhau thì họ bắt đầu cởi mở và quí mến tôi hơn. Đó cũng là một niềm an ủi khi tôi đang sống giữa một thế giới đa văn hoá với nhiều tập tục khác nhau.
Một kỷ niệm đáng nhớ là khi tôi đi cử hành lễ an táng cho một bà cụ người Đức nhưng chồng bà là người Ba-lan. Rồi các con cái bà kết hôn với người Brazil, Nga-sô, Nhật và Paraguay nên ngày hôm đó cả gia đình liên hiệp quốc của người quá cố đều có mặt. Những người thân và con cháu bà lại thuộc nhiều tôn giáo khác nhau vì là xứ tự do nên họ đã đề nghị tôi cho họ hát theo tôn giáo của họ, nhất là của những người thuộc giáo hội Tin Lành Luther. Không thể nào cấm cản họ được vì tôi là người mới đến và họ đã hát thật hay. Sống trong môi trường đa văn hoá, đa chủng tộc này cũng đã dạy tôi những điều bổ ích, nhất là lĩnh vực mục vụ di dân xuyên biên giới này.
Hôm nay ngồi viết lại những dòng tâm sự này trong những ngày đầu của Tuần Thánh như là một lời nhắn gởi đến những người bạn xa gần nhớ đến các linh mục, tu sĩ đang làm nhiệm vụ nơi tiền tuyến trong các lĩnh vực truyền giáo và cầu nguyện cho họ để họ nhận ra giá trị của công việc mà họ đang làm. Cũng xin cầu nguyện cho ơn gọi linh mục trong Năm Thánh Linh Mục để nhiều bạn trẻ biết dấn thân hơn trong cánh đồng truyền giáo ở các nước có nhiều tự do nhưng vắng bóng các vị mục tử nhiệt thành. Xin cầu chúc mọi người một mùa Phục Sinh tràn đầy ơn Thánh và cũng phục sinh với Chúa khi biết rũ bỏ con người cũ xấu xa của mình.

Paraguay, Lễ Lá 2009

PARAGUAY – KHÚC NGOẶC MỚI TRONG SỨ VỤ TRUYỀN GIÁO

Cuộc chia tay thầm lặng
Dịp Tết Âm lịch 2009, tôi có nhận được bài sai mới từ Hội Đồng Tỉnh Dòng Paraguay để làm một công việc mà trong lòng thật sự không vui cho lắm. Tôi sẽ trở thành một nhà đào tạo các tu sĩ linh mục tương lai của Dòng.
Tôi đã từng hai lần từ chối lời đề nghị khi bề trên tham vấn và yêu cầu để trở thành nhà đào tạo. Tôi đã trả lời với ngài rằng tôi không xứng đáng vì tôi cảm thấy có những điều không xứng hợp với vai trò của một nhà đào tạo. Tuy nhiên lần này ngài đã tha thiết mời tôi dấn thân và nghĩ đến Tỉnh Dòng về vấn đề ơn gọi và đào tạo trong Dòng. Cụ thể là trong năm vừa qua, rất nhiều chủng sinh đã thôi tu vì nhiều lý do khác nhau và hiện tại chỉ còn 3 khấn sinh đang học thần học và 2 tập sinh chuẩn bị khấn lần đầu. Nhìn tương lai của Nhà Dòng sau 100 năm hiện diện ở Paraguay mà giờ đây chỉ còn lại những nhà truyền giáo ngoại quốc già nua và các anh em tu sĩ linh mục bản xứ Paraguay chỉ đếm trên đầu ngón tay mà thấy xót xa. Nghĩ đến đó tôi đã cúi đầu vâng phục bề trên và chuẩn bị khăn gói lên đường nhận nhiệm vụ mới.
Giáo dân xứ tôi nghe biết tôi sắp chuyển đi nơi khác họ buồn lắm. Tôi cũng thấy trong lòng xốn xang vì mục tử và đàn chiên vừa mới thân nhau mà giờ này lại từ giã nhau. Trước ngày tôi lên đường về trụ sở Dòng để chuyển tiếp lên địa điểm mới thì người dân trong xứ tôi đã đến nhà xứ rất đông và đem theo nhiều đồ ăn, thức uống để làm lễ chia tay. Nhiều cụ bà và cả các cô gái đã đến hôn tôi và khóc thật cảm động. Nhiều người nói rằng họ sẽ thuê xe để đưa tôi đến địa điểm mới nhưng tôi nói với họ rằng tôi rất cảm ơn lòng tốt của họ và tôi chỉ muốn đi trong âm thầm để giữ mãi những hình ảnh dễ thương này và mong ngày trở lại. Quả thực tôi chưa muốn rời nơi truyền giáo thân thương này nhưng vì thể theo lời khấn vâng lời tôi phải ra đi.

Cuộc hội ngộ bất ngờ
Sau khi rời vùng truyền giáo, tôi đã đến Trụ Sở Chính của Dòng ở Thủ Đô Asunción để có cuộc nói chuyện chính thức với cha Giám Tỉnh về bài sai mới của tôi và về hướng đi mới của Dòng.
Buối sáng ngày hôm sau khi tôi chuẩn bị dâng thánh lễ với anh em trong Dòng tại Nhà Chính, tôi đã bất ngời gặp vị tổng thống đương nhiệm của Paraguay- Fernando Lugo, cựu Giám mục của Giáo phận San Pedro và cũng là cựu Giám Tỉnh của Tỉnh Dòng Ngôi Lời Paraguay. Ông đã đến Nhà Dòng chúng tôi rất sớm với 3 vị cận vệ thân tín đế đàm đạo với một vị giám mục bạn của ông. Tôi nghĩ rằng ông đã quên tôi vì lúc này ông đã là nguyên thủ của một quốc gia dân chủ, và tôi cũng chẳng có gì đặc biệt để mà ông nhớ. Tuy nhiên tôi đã lầm! Khi chúng tôi chào nhau, ông đã gọi đúng tên tôi và còn hỏi thăm Cha Pedro Sâm, một linh mục Việt Nam đã từng làm việc ở Paraguay từ thập niên 90 và hiện nay cha Sâm đang làm việc ở Hàn Quốc và có những khóa giảng dạy tại Việt Nam. Năm 2008, trước kỳ Tổng Tuyển Cử tổng thống, tôi cũng có dịp nói chuyện riêng với ông. Phải thật sự nhìn nhận rằng ông là một con người khiêm nhường, đơn sơ và có tình có nghĩa. Sau khi đắc cử tổng thống, ông đã tuyên bố tiền lương của ông sẽ giành hết cho người nghèo. Và đã hơn 6 tháng làm tổng thống, ông đã thực hiện điều đó một cách đầy đủ. Chúng tôi đã nói chuyện với nhau như những người anh em dù ông hiện giờ không còn đứng chung chuyến tuyến với chung tôi trong sứ mạng truyền giáo nữa. Ông cũng nói tôi cầu nguyện cho ông và cho đất nước Paraguay để những dự án và kế họach cải tổ của ông sớm được thực hiện. Ông cũng hỏi tôi lúc này làm việc ở đâu và khi biết rằng tôi sẽ nhận sứ mạng làm công tác đào tạo thì ông nói một ngày nào đó sẽ đến thăm chủng viện chúng tôi, nơi mà ông cũng từng là chú chủng sinh ở đó. Cuộc hội ngộ bất ngờ này để lại trong tôi một ấn tượng đẹp để hiểu rõ thêm một con người đã hết lòng vì dân, vì nước.

Một khúc ngoặc mới
Tôi đã đến miền Nam của Paraguay để nhận nhiệm vụ mới sau một thời gian làm việc truyền giáo tại các các giáo điểm miền Bắc. Lần này tôi phải nhận hai trách nhiệm : huấn luyện các chủng sinh tiền tập và tuyên úy cho những người di dân đến từ Âu châu. Quả thực hai công việc này đều mới lạ đối với một tu sĩ truyền giáo trẻ và thiếu kinh nghiệm như tôi. Đây quả thực là một khúc ngoặc mới trong cuộc sống truyền giáo của mình. Cũng giống như ngôn sứ Giê-rê-mi-a ngày xưa cũng có lần muốn thoái thác trong vai trò ngôn sứ khi nói với Chúa là ông còn quá trẻ không biết ăn, biết nói. Nhưng Chúa đã trấn an ông rằng Chúa luôn ở với ông (x. Gr 1, 4tt). Tôi cũng đã cố gắng vận dụng những gì đã được học để thi hành sứ vụ mới này.
Chủng viện hiện tôi đang phục vụ có một lịch sử rất lâu đời. Đây là chủng viện do chính các nhà truyền giáo Ngôi Lời người Đức thành lập để huấn luyện các chủng sinh trong nước cũng như các chủng sinh nước ngoài. Tuy nhiên, hiện nay việc tìm kiếm ơn gọi thật khó như mò kim đáy biển! Cũng không phải vì thế mà nhắm mắt lựa chọn các ứng sinh. Các chủng sinh của tôi có độ tuổi từ 20 đến 28 và đến từ nhiều vùng với những tập tục và văn hóa khác nhau. Nhiều lúc tôi tự hỏi làm sao một người Việt Nam tóc đen, da vàng như tôi lại có thể đứng trong vai trò đào tạo các chủng sinh ngoại quốc và làm tuyên úy cho những người di dân Âu châu, liệu có quá lắm không! Một người thân đã trấn an tôi qua điện thọai và nói đùa rằng giờ đây thời thế thay đổi rồi, Nhà Trắng ở Mỹ mà bây giờ đã được sơn Đen hết rồi (ý ông nói là người chủ Tòa Bạch Ốc hiện giờ là Obama người Mỹ gốc da đen).
Tôi muốn chia sẻ thêm về vùng đất mới mà tôi đã bắt đầu làm việc. Đây là thành phố tọa lạc ở miền Nam nước Paraguay, giáp với Argentina. Vùng này có rất đông người nước ngoài đến từ Ba-lan, Đức, Nga, Nhật, Brazil… sinh sống. Chính vì thế mà đời sống ở đây văn minh hơn, phát triển và an toàn hơn rất nhiều vùng khác trong đất nước. Vùng này cũng có nhiều nét văn hóa đa dạng và phong phú được kết tinh từ nhiều nền văn hóa khác, trong đó có lễ hội Carnaval truyền thống xuất hiện từ đầu thế kỷ XX. Mùa này là mùa Carnaval ở Encarnación cách chủng viện chúng tôi khoảng 30 phút xe. Phải thật sự nhìn nhận rằng con gái và phụ nữ ở vùng này đẹp và hấp dẫn thật vì mang nhiều dòng máu của người di dân nước ngoài. Mùa này vẫn còn nóng nực nên lễ hội Carnaval là dịp để các cô gái khoe nhan sắc qua các trang phục được kết bằng lông chim trông rất đẹp mắt. Cứ tối thứ 6 và thứ 7 hàng tuần người ta lại kéo ra các đường phố chính của Encarnación để tưng bừng lễ hội. Người ta còn tạt nước vào nhau và lấy làm thích thú. Một số trường học cũng chuẩn bị khai giảng năm học mới sau một kỳ hè dài từ giữa tháng 12 năm ngoái. Chủng viện của chúng tôi cũng đã khai giảng và đón nhận chủng sinh. Tôi cũng đã bù đầu trong việc lên kế hoạch cho niên khóa mới cũng như về vấn đề mục vụ cho người nước ngoài.
Một trang mới đã bắt đầu trong cuộc sống của tôi ở nơi đất khách quê người. Không biết rồi đây tôi có làm nên cơm cháo gì trong công việc trồng người này hay không nếu tôi không có ơn Chúa giúp cộng với sự nâng đỡ trong lời nguyện cầu của những người thân yêu, bè bạn và quí độc giả trong thời gian qua. Mùa Chay sắp đến gần với ngày Thứ Tư Lễ Tro sắp tới. Xin mọi người cùng nhau dọn lòng để bước vào mùa Chay và cầu nguyện cho công cuộc truyền giáo của Giáo Hội cũng như cầu nguyện cho cho ơn gọi tận hiến.

Paraguay, 18/02/ 2009

PARAGUAY – NHẬT KÝ TRUYỀN GIÁO

Kinh nghiệm đáng nhớ
Tôi muốn chia sẻ một kinh nghiệm đáng sợ và đáng nhớ trong những ngày đầu của năm 2009 mà tôi đã từng kinh qua. Đời sống truyền giáo đã dạy cho tôi nhiều bài học quí giá và tôi cũng cần phải rèn giũa thêm cho bản thân mình.
Vào một buổi sang đẹp trời trong tuần, hai phụ nữ trong giáo xứ đến mời tôi thăm bệnh nhân. Tôi cùng rủ cha bạn đồng hương vẫn còn ở lại với tôi trong những ngày hè để viếng người bệnh. Khi đến nơi chúng tôi mới biết bệnh nhân bị cho là quỉ nhập. Tôi nhìn khuôn mặt cô bé 17 tuổi với đôi mắt thẫn thờ và có một chút hoang dại. Tôi hỏi mà cô bé chẳng nói chẳng rằng gì khiến tôi cũng ái ngại một tý vì đây là lần đầu tiên trong đời tôi phải làm công tác trừ tà. Tôi bắt đầu cầu nguyện cho cô bé và bỗng giật thót người và nổi da gà vì cô bé thét lớn như giọng của quỉ sứ! Tôi đã cố trấn an mình và mồ hôi trong người toát ra. Tôi đã gọi tên cô bé thật lớn và bảo cô cùng cầu nguyện với tôi. Bổng chốc cô bé đứng bật dậy và tháo tấm ảnh Thánh Gia trên tường rất nhanh và thét lên rất lớn với vỏn vẹn một từ “Hambre” (đói) và cô ta muốn nhai tấm ảnh. Tuy nhiên, người mẹ đỡ đầu của cô bé đã vội cầm tay cô bé lại và trấn tĩnh cô bé. Tiếp đến, tôi rảy nước thánh trên mình cô bé và tự nhiên cô ta lại thét lên thật lớn khiến ai nấy cũng giật mình.
Sau những phút cầu nguyện đầy cam go ấy, tôi đã tranh thủ hỏi chuyện về gia đình cô bé. Cha mẹ đỡ đầu của cô bé đã bắt đầu kể cho tôi chuyện về gia đình cô bé bất hạnh này. Khi cô bé được 5 tuổi thì mẹ cô ta qua đời vì bệnh ung thư. Vài năm sau đó chị cô bé lại tự tử khiến cô bé không còn ai nương tựa. Cha mẹ đỡ đầu của cô đã đưa về nuôi cho đến nay cô bé đã tròn 17 tuổi. Một ngày trước khi tôi đến cầu nguyện cho cô bé thì cô bé lâm vào tình trạng hoảng loạn và có những triệu chứng bất thường mà cha mẹ cô bé cho là quỉ nhập. Cha mẹ đỡ đầu của cô bé đã hỏi cô nhiều điều và cô bé đều trả lời với giọng nói của người mẹ ruột và người chị gái đã chết từ lâu. Những người thân đã chết của cô bé nhập vào cô và nói rằng họ muốn đưa cô về với thế giới bên kia với họ. Quả thực tôi cũng không tin lắm về chuyện này nhưng qua việc cô bé thét lên như giọng của quỉ sứ khiến một linh mục ít kinh nghiệm như tôi cũng thấy rùng mình. Đây là lần đầu tiên trong đời linh mục tôi gặp trường hợp này và cũng là một kinh nghiệm đáng sợ và đáng nhớ trong đời.
Họp mặt gia đình Tỉnh Dòng
Ngày 15 tháng 1 hàng năm là ngày mà toàn thể các thành viên của Dòng chúng tôi kỷ niệm ngày qua đời của Đấng Sáng Lập – thánh Arnold Janssen. Tuy nhiên năm nay là năm đặc biệt hơn vì Dòng chúng tôi kỷ niệm 100 năm ngày qua đời của Đấng Sáng Lập và vị truyền giáo đầu tiên của Dòng đặt chân đến Trung Hoa Đại Lục, thánh Giuse Freinademetz. Quả thực là công việc Chúa làm qua những cố gắng phi thường của các vị sáng lập. Từ một con người đơn sơ, nhỏ bé như thánh tổ Arnoldo của chúng tôi, ngài đã sáng lập ra 1 Dòng Truyền giáo Nam với tên gọi là Dòng Ngôi Lời và 2 Dòng Nữ Chúa Thánh Thần (1 Dòng Chiêm Niệm và 1 Dòng hoạt động) với con số thành viên trên 10.000 nam nữ tu sĩ, linh mục đang làm việc trên 70 quốc gia là lãnh thổ trên thế giới. Bởi đó, tất cả các Tỉnh Dòng trên thế giới đều tổ chức long trọng mừng lễ hai vị thánh tổ của Dòng. Tỉnh Dòng Paraguay của chúng tôi cũng đã tổ chức họp mặt gia đình Tỉnh Dòng tại cực Nam của Paraguay cách thủ đô Asunción 5 giờ xe hơi. Ở đây chúng tôi có nghĩa trang riêng giành cho các nhà truyền giáo của Dòng nên đầu tiên chúng tôi đã viếng mộ và cầu nguyện cho các nhà truyền giáo đã khuất. Sau những giây phút cầu nguyện cho các anh em quá cố, chúng tôi trở về khuôn viên của Dòng để sống những giây phút huynh đệ qua bữa ăn agape và hàn huyên tâm sự với nhau về sứ vụ truyền giáo. Năm nay Tỉnh Dòng Paraguay chúng tôi tiếp đón thêm một số nhà truyền giáo trẻ đến từ các nước Ấn Độ, Ghana và một linh mục gốc Việt mới chịu chức hồi tháng 5 năm 2008 vừa qua tại Chicago, Mỹ. Như thế, hiện nay ở Paraguay chúng tôi có được 3 anh em linh mục Việt Nam và anh em chúng tôi được dịp hàn huyên tâm sự với nhau thỏa thích.
Vào buổi sang hôm sau, chúng tôi cùng hiệp nhau dâng thánh lễ tạ ơn Chúa và cầu nguyện cho các thành viên đã qua đời. Một anh em linh mục đọc lại bức thư của Đấng Sáng Lập như là một lời di chúc cho các anh em và hậu duệ trong sứ mạng truyền giáo. Sau đó anh em chụp hình lưu niệm và cùng nhau kéo đến một nông trại để giải trí và nhận quà của Tỉnh Dòng. Anh em đã sống những giây phút ngắn ngủi bên nhau thật vui vẻ sau những tháng ngày bề bộn trong công việc. Sau đó mỗi người lo trở về nhiệm sở của mình.

Những kỷ niệm buồn vui
Tôi cũng muốn chia sẻ một số kỷ niệm buồn vui trong những ngày đầu năm dương lịch đã khiến tôi suy nghĩ rất nhiều và mấy ngày không ngủ được vì lo âu.
Số là đang trên đường để dự họp với các nhà truyền giáo trẻ ở một trang trại do một giáo dân đạo đức ở đó khỏan đãi thì chúng tôi nghe một hung tin từ phía gia đình người giáo dân đạo đức này. Cậu con trai thứ của ông đang lái chiếc xe tải nhỏ trên quốc lộ thì gặp tai nạn và chết ngay lập tức. Cậu ta chỉ mới tròn 18 tuổi và chuẩn bị vào đại học. Mẹ cậu ta mấy tháng nay bị mất ăn mất ngủ vì con trai đầu của họ cách đó không lâu cũng bị tai nạn chính chỗ mà đứa con thứ bây giờ gặp nạn. Khi nghe hung tin này bà mẹ gần như mất trí vì sốc nặng. Người bố thì cố gắng giữ bình tĩnh nhưng trông ông ta khổ sở vô cùng. Chúng tôi đã hoãn cuộc họp và đến thăm để an ủi gia đình đạo đức này. Một số người hàng xóm đã hỏi tôi rằng Chúa ở đâu mà không can thiệp và giúp đỡ gia đình tốt lành này! Tại sao những thằng mất dạy và những tên ăn cướp chạy xe bạt mạng không chết mà chỉ những người tốt lành như cậu bé này lại chết thảm thương như vậy? Quả thực chúng ta không hiểu được ý định nhiệm mầu của Chúa nhưng tôi cũng cố gắng dẫn lời sách Gióp trong Kinh Thánh để giải thích cho những người hỏi tôi. Ông Gióp đã nói : “Thân trần truồng sinh từ lòng mẹ, tôi sẽ trở về đó cũng trần truồng. Chúa đã ban cho, Chúa lại lấy đi. Xin chúc tụng Đức Chúa. Chúng ta đón nhận điều lành từ Thiên Chúa, còn điều dữ không biết đón nhận sao?” (x. G 1, 20 tt). Hiểu thì hiểu đó nhưng rất khó chấp nhận cái nghịch lý và mầu nhiệm của sự sống và sự chết.
Trong lúc tôi viếng xác người chết, tôi chú ý đến cô bạn gái của người chết đang khóc lóc thảm thiết bên người yêu mình. Có lẽ vì cô bé này khóc nhiều nên làm người chết mủi lòng và từ trong khóe miệng của người chết máu đã vọt ra ào ạt. Chứng kiến cảnh tượng này tôi dám khẳng định rằng con người chết chưa phải là hết, mà như thánh Phaolô đã nói, chết là bắt đầu một cuộc sống mới. Con người khác con vật. Con vật chỉ có giác hồn nhưng con người có linh hồn nên dẫu chết rồi vẫn còn có những luyến tiếc hay nhớ thương những người còn sống.
Một chuyện kể cũng đáng buồn khác là khi 3 anh em Việt Nam chúng tôi ghé qua giáo xứ và trụ sở chính của Dòng ở thành phố Este, giáp với biên giới Brazil trước khi về lại nhiệm sở, chúng tôi đã chứng kiến cơn đột quỵ của một linh mục người Đức cùng Dòng mà nếu chúng tôi rời đó sớm một tý thì ngài đã chết mà không ai hay biết. Khi chúng tôi chuẩn bị ăn trưa và gọi ngài vì ngài là Rector của Nhà Chính kiêm cha phó giáo xứ lớn này thì không nghe ngài trả lời. Gọi mãi cũng chẳng nghe tiếng ngài nên chúng tôi quyết định phá cửa xông vào. Khi vừa phá cửa vào thì chúng tôi thấy ngài nằm ngay đơ sắp chết vì bị ngã từ hồi đêm mà không ai hay biết. Chúng tôi vội gọi cấp cứu và thay quần áo, tắm rửa cho người anh em đáng thương này. Ngài đã bị á khẩu và liệt bên trái hoàn toàn. Cuộc sống này sao mà ngắn ngủi và hẩm hiu quá. Mới ngày hôm qua ngài và chúng tôi nói chuyện thật nhiều về cuộc sống và về công việc truyền giáo. Ngài có rất nhiều bằng cấp và rất nhiều kinh nghiệm. Vậy mà hôm nay ngài đã nằm đó bất động, sống mà như chết. Ôi cuộc đời tu sĩ linh mục hẩm hiu và buồn tẻ biết bao! Khi mình còn khỏe mạnh và tài năng thì xông xáo trên nhiều mặt trận, nhưng khi đau yếu và có tuổi thì chỉ có một thân, một mình. Có những trường hợp một số tu sĩ linh mục qua đời sau mấy ngày mới phát hiện thì thân xác đã thối rồi! Đó cũng là một thách đố của đời truyền giáo.
Một kỷ niệm vui đáng nhớ trong những ngày đầu năm dương lịch 2009 là 3 anh em linh mục Việt Nam chúng tôi được cha xứ nhà thờ thánh Lu-ca cùng Dòng mời dâng thánh lễ Chúa Nhật. Đây là một nhà thờ lớn và hiện đại nhất của thành phố Este. Giáo dân tham dự thật đông và cả vợ chồng anh chị Việt Nam đang cư ngụ ở Brazil cũng đến dự lễ. Anh em chúng tôi phân công nhau làm nhiệm vụ trong thánh lễ. Cha Chinh mới chịu chức làm chủ tế. Cha Huân được phân công cảm ơn sau thánh lễ, và tôi được phân công thuyết giảng. Cả nhà thờ nhộn lên khi 3 linh mục trẻ Việt Nam đồng tế thánh lễ. Trước khi kết thúc thánh lễ, cha xứ đã yêu cầu chúng tôi cầu nguyện Kinh Lạy Cha bằng tiếng Việt để mọi người nghe tiếng Việt thế nào. Chúng tôi đã dâng lên Chúa Kinh Lạy Cha bằng tiếng mẹ đẻ trên xứ người dưới sự chứng kiến của gần 1.000 tham dự thánh lễ. Cha xứ dù không hiểu nhưng rất vui mừng và bật khóc. Cả cộng đoàn vỗ tay tung hô.
Hôm nay ngồi đây viết lại những dòng nhật ký này khi cái Tết Việt đã bước mồng 3 Tết. Nhìn những hình ảnh và đọc những bài viết về Tết Việt ngay ở quê hương và ở các nước có nhiều người Việt sinh sống như Mỹ, Úc, Đức…bỗng cảm thấy nhớ nhà quá. Ngày mồng Một Tết tôi có gọi về cho Ba Má tôi để chúc Tết thì nghe trong điện thoại giọng nghẹn ngào của Má : “Sang ơi! Khi nào con được về? Má nhớ con quá!”. Tôi cũng cố trả lời cho để Má tôi vui : “Má ơi, năm tới con sẽ về thăm Má” nhưng không biết mình có thực hiện được lời hứa đó không vì không ai biết ngày mai sẽ xảy ra chuyện gì. Xin cầu chúc mọi người trong năm Kỷ Sửu được sức khỏe dồi dào, may mắn, thịnh vượng và tràn đầy ơn Chúa.

Paraguay, 27/01/ 2009

PARAGUAY – MÙA NOEL VÙNG TRUYỀN GIÁO

Tản mạn mùa Giáng Sinh
Mùa Giáng sinh năm 2007, tôi đã có dịp tâm sự qua một bài viết “Tản mạn truyền giáo” khi đúng vào Đêm Thánh Vô Cùng 24 tháng 12 năm ấy tôi đã dâng thánh lễ với một giáo dân, với một cây nến khi trời đang nỗi cơn giông bão.
Mùa Giáng sinh năm nay có vẻ khả quan hơn nhiều vì tôi đã học được kinh nghiệm năm trước. Vào chiều ngày 24 tháng 12, tôi đã cử hành nghi thức hôn phối cho ông bố của ông Thị trưởng nơi tôi đang làm việc. Ông chú rể dở hơi này đã làm tôi hơi bực mình nhưng tôi đã cố gắng kìm lại để tìm chiên lạc về cho Chúa. Vợ ông đã qua đời cách đây 30 năm và ông đã tái giá với bà thứ hai này cách đây 27 năm mà chưa làm phép hôn phối và cũng chẳng them đếm xỉa gì đến đạo hạnh. Những người trong Hội Legio Maria đã thuyết phục ông và cuối cùng đã chấp nhận với điều kiện là đúng 5 giờ chiều ngày 24 tháng 12 trước lễ đêm Noel, ông xin linh mục làm phép cưới cho ông, nếu ngày khác thì ông không chịu. Đúng là ông chú rể già dở hơi! Những người giáo dân đạo đức đã giãi bày với tôi về sự vụ của ông già cứng đầu này và xin tôi hãy chiều theo ý ông một lần để có thể lôi kéo được cả gia đình lôi thôi của ông. Cuối cùng tôi đã chấp thuân dù trong lòng chẳng vui tý nào.
Cả ngày trời nắng đẹp và bà con lo dọn dẹp sân bãi để tổ chức thánh lễ đêm. Tuy nhiên, vào lúc 4 giờ chiều, trời lại kéo mây đen và cơn mưa lại ập đến. Tâm trạng tôi không được vui vì phải chuẩn bị cử hành phép cưới cho ông già trong một tiếng đồng hồ nữa. Bây giờ trời lại mưa như thế nên tôi chạy vào nhà thờ và cầu nguyện trước Thánh Thể. Tôi đã càm ràm với Chúa là nếu trời tiếp tục mưa như thế và tối nay người ta không tham dự thánh lễ không phải vì do họ biếng nhác mà vì trời mưa thì lỗi này là của Chúa chứ không thể trách họ được. Hình như Chúa có nghe lời phàn nàn của tôi nên hơn 30 phút sau trời lại tạnh mưa và những cơn gió nhẹ thổi qua làm lòng tôi dịu lại. Sau đó tôi đã cử hành hôn phối cho đôi uyên ương già với những người thân có thế gia trong gia đình của họ. Trong những phút chia sẻ ngắn ngủi sau bài Tin Mừng, tôi đã nói với họ về tầm quan trọng của đời sống gia đình Kitô giáo và nghĩa vụ của một Kitô hữu trong đời sống Giáo hội. Những tham dự viên là các chính khách, đặc biệt là ông Thị trưởng, con trai của ông chú rể già có vẻ chăm chú lắng nghe. Tôi đã thực hiện đúng vai trò ngôn sứ của một linh mục và nói điều cần thiết để những vị cầm quyền biết thực thi nghĩa vụ của họ.
Và vào lúc 9 giờ tối đêm Noel, tôi đã cử hành thánh lễ trang trọng để mừng Chúa Giáng sinh. Có lẽ Chúa Hài Đồng đã thưởng cho tôi mùa Giáng sinh năm nay bù lại cho năm trước. Trời mát mẻ do cơn mưa ban chiều nên mọi người tham dự thánh lễ rất đông. Tôi quan sát có nhiều người nước ngoài cư ngự ở giáo xứ tôi cũng tham dự thánh lễ, trong đó có vị Tu huynh người Mỹ cùng Dòng với tôi cũng tham dự và giúp tôi trao Mình Thánh Chúa. Trước khi kết thúc thánh lễ, tôi đã mời 5 quốc gia đại diện lên nói lời chúc mừng Giáng sinh và Năm Mới bằng chính ngôn ngữ riêng của họ và mọi người cùng vỗ tay vui mừng. Tôi cũng được dịp nói tiếng Việt để mừng lễ Giáng Sinh và Năm Mới với họ và họ được dịp nghe cái ngôn ngữ là lạ của tôi và cười thật tươi. Cả nhà thờ cùng nhau hát bài Feliz Navidad (Chúc Mừng Giáng Sinh) để kết thúc thánh lễ.
Đêm Giáng Sinh năm nay để lại trong tôi những kỷ niệm đẹp trong cuộc sống truyền giáo. Tôi nghĩ rằng Chúa luôn có những cách riêng của Ngài để huấn luyện các nhà truyền giáo theo ý của Ngài để họ biết thực thi thánh ý Chúa.
Hậu Giáng Sinh
Cũng trong những ngày mừng lễ Giáng sinh này, tôi được mời dâng thánh lễ ra trường cho 94 giáo viên tại Học Viện Sư Phạm. Vị hiệu trưởng của Học viện này đang làm việc với giáo xứ tôi và tôi cũng đang họach định chương trình mời các giáo viên vào ban giáo lý. Thực ra không phải tất cả mọi người tham dự trong buổi lễ ra trường đều là Công giáo nhưng họ rất trang nghiêm trong khi tham dự thánh lễ. Những vị khách mời đều có vai vế trong vùng đển dự để phát bằng cho các Tân Cử. Tôi chỉ là một linh mục vô danh nhưng nhờ Danh Chúa mà mọi người đều yêu thương quí trọng. Sau thánh lễ tạ ơn kết thúc năm học là đến phần trao bằng. Vị hiệu trưởng đã hỏi các Tân Cử của khoa sư phạm là có kính mến Thiên Chúa, trung thành với quốc gia và tận tụy phục vụ học sinh hay không. Tất cả đều đồng thanh tuyên thệ : Tôi xin hứa. Và kế đó là tôi ban phép lành cho họ. Đây là lần đầu tiên tôi cử hành thánh lễ ra trường cho các Tân Cử trong ngành sư phạm và tôi thật sự cảm động. Người Paraguay nói riêng và người Nam Mỹ nói chung dù họ ít tham dự tham dự thánh lễ vì thiếu linh mục và thiếu nhà thờ nhưng họ rất sung đạo và có cái tâm. Khi đi ngang qua một nhà nguyện hay nhà thờ họ đều làm Dấu Thánh Giá dù đôi lúc họ làm sai. Văn hóa của họ không có truyền thống lâu đời như văn hóa bốn ngàn năm văn hiến của Việt Nam nhưng họ biết kính trên, nhường dưới và biết tôn trọng lẽ phải. Điều đó cũng đáng cho chúng ta học hỏi, nhất là những người làm trong môi trường sư phạm để họ dạy cho con trẻ biết làm người hơn.
Vào ngày Chúa Nhật lễ Thánh Gia, tôi đã dâng thánh lễ ở một giáo điểm xa và chia sẻ với dân nghèo ở đó. Khi chuẩn bị về lại giáo xứ, một chị giáo dân đã mời tôi về nhà chị để làm phép nhà. Tôi ngỡ là chị vừa làm xong nhà mới nên vội vã theo chị về nhà để làm phép nhà và chia vui với gia đình chị. Đến nơi tôi mới giật mình vì cái nhà mà chị nhờ làm phép giống như cái chuồng heo ở Việt Nam không hơn không kém với chỉ vài tấm ván cũ ghép lại và hai cái giường cũ kỹ để cho con chị nằm. Đến rồi thì phải làm dù đẹp hay xấu. Tôi đã xin chị một ly nước lã và bẻ một nhánh cây nhỏ để chuẩn bị làm phép nhà cho chị. Khi mọi sự đã xong, tôi tặng chị một tràng chuỗi Mân Côi và hướng dẫn chị cách đọc kinh. Người phụ nữ nhà quê này nói tôi đợi một tý và chị đã rượt bắt một con gà lớn nhất tặng cho tôi. Tôi không muốn nhận tý nào vì nhà chị quá nghèo với mấy đứa con nheo nhóc nhưng tôi hiểu rằng không nhận quà có nghĩa là khinh họ và sỉ nhục họ theo văn hóa của vùng này. Người nghèo mạt rệp như chị mà có tấm lòng tốt như vậy khiến tôi cảm động vô cùng. Một con gà chẳng đáng giá là bao đối với nhiều người, nhưng với người phụ nữ nhà quê này là cả gia tài của họ.
Chiều ngày 31 tháng 12 năm 2008, một anh em linh mục Việt Nam cùng Dòng đến từ Mỹ bất ngờ viếng thăm tôi và đem theo nào là mì tôm, gạo, giăm-bông… để mừng tết tôi. Gặp nhau anh em tay bắt mặt mừng và thao thao nói tiếng Việt làm nhiều người cũng bỡ ngỡ. Tôi đã mời người anh em này cùng đồng tế dâng thánh lễ tạ ơn cuối năm với giáo xứ. Sau thánh lễ, hai anh em chúng tôi đèo nhau trên chiếc Moto cũ kỹ của giáo xứ để thăm và chúc mừng năm mới đến các gia đình trong xóm đạo. Mọi người ai nấy đều vui mừng khi thấy hai linh mục trẻ Việt Nam đến thăm họ trước thềm năm mới. Chúng tôi cũng được nếm thử các món ăn truyền thống của họ và bày tỏ niềm vui với họ và gia đình và cùng cầu chúc nhau một năm mới thịnh vượng. Nhìn thấy sự sum họp của gia đình nhân ngày cuối năm mà trong lòng nao nao khó tả. Gần 12 giờ khuya, hai anh em cáo từ ra về trả lại bầu khí gia đình cho họ.
Năm mới 2009 đã đến. Thế là thêm một năm nữa tôi không được gần gia đình và những người ruột thịt để đón Xuân, nhưng bù lại tôi có thêm những bạn hữu và những người giáo dân xứ truyền giáo đã xem tôi như người thân của họ. Tạ ơn Chúa đã cho con được sống đến giây phút này để yêu thương và phục vụ tha nhân như Chúa đã phục vụ.

Paraguay, 2/1/ 2009.

PARAGUAY - NHỮNG TRĂN TRỞ MỤC VỤ TRUYỀN GIÁO

Những trăn trở mục vụ truyền giáo
Từ những ngày cuối tháng 11, xứ tôi bắt đầu cử hành thánh lễ thêm sức. Vì là một giáo xứ lớn với hơn 80 giáo điểm truyền giáo cách xa nhau nên Đức Giám mục và hai anh em linh mục chúng tôi phải chia nhau thành 8 vùng với 8 thánh lễ để tất cả đều được tham dự. Trước đó chúng tôi phải phân công ngồi tòa cho các em chuẩn bị thêm sức và các cha mẹ đỡ đầu. Ở vùng đất Nam Mỹ này vai trò của cha mẹ đỡ đầu rất quan trọng vì họ phải có trách nhiệm lớn với con cái đỡ đầu như chính cha mẹ ruột vậy. Chính vì thế ai được chọn làm cha mẹ đỡ đầu là một vinh dự lớn và được nhiều người kính nể. Cha mẹ nào có nhiều con đỡ đầu thường dễ thắng cử trong các cuộc bầu cử địa phương. Chính vì lẽ đó mà một số cha mẹ đỡ đầu muốn lấy lòng mọi người.
Ngồi tòa mới thấy được tầm quan trọng của bí tích hòa giải. Hối nhân có thể thay đổi hay không dĩ nhiên là do ơn Chúa, nhưng một phần cũng do cha giải tội biết lắng nghe và giúp họ thay đổi. Trước đây khi ngôn ngữ chưa rành, tôi thường đọc ngay công thức xá giải sau khi hối nhân xưng tội xong rồi để Chúa làm gì thì làm. Giờ đây tôi đã bắt đầu hiểu cái ngôn ngữ pha tạp Guarañol và Portuñol của họ nên tôi bắt đầu đưa ra những lời khuyên nhằm giúp họ nhận ra những sai lầm của họ mà sửa đổi. Như có được sự đồng cảm, họ vui mừng chấp nhận và hứa sẽ khắc phục. Có những người đã thay đổi thật sự và cảm thấy bình an trong lòng. Tôi cũng cảm thấy vui vì mình đã làm được điều gì đó theo đúng chức năng của mình.
Trong dịp này tôi cũng được tiếp chuyện với một số người đã từng rời bỏ giáo hội để chuyển qua các giáo phái khác mà nay muốn trở về. Họ nói với tôi rằng vì họ căm thù linh mục này hay linh mục nọ nên họ đã bỏ đạo. Tôi đã chia sẻ với họ rằng linh mục cũng chỉ là con người nên có những giới hạn và bất toàn. Tuy nhiên anh chị em giữ đạo vì Chúa chứ không phải giữ đạo vì ông cha xứ hay vì một ông linh mục nào cả. Cha xứ của anh chị em có thể coi sóc anh chị em 10 hay 20 năm rồi ra đi. Còn Chúa thì ở với và coi sóc anh chị em mãi mãi. Đừng vì những chuyện vặt vãnh hay chuyện giận cha xứ, tức linh mục mà bỏ Chúa là không đúng. Tôi cũng chia sẻ với họ rằng có thể với một số người, tôi là người tốt; nhưng với nhiều người khác tôi sẽ là người xấu biết đâu chừng. Vì thế anh chị em đừng bao giờ đánh đồng những linh mục cư xử không tốt giống như Chúa được. Nhiều người đã hiểu và đã chấp nhận với lối giải thích kiểu nhà quê của tôi. Họ hứa sẽ cố gắng trở lại với Chúa và xin sự tha thứ. Tôi nói với họ rằng Chúa luôn chờ đợi để tha thứ cho họ nếu họ biết tỏ lòng thống hối thật sự.
Như tôi đã từng chia sẻ về cách sống đạo ở vùng truyền giáo này. Có nhiều người chỉ đến nhà thờ 3 lần trong đời, đó là lúc rửa tội, lúc thêm sức và ngày cưới cho hợp pháp. Những giáo lý viên hay những người điều phối viên trong các giáo điểm truyền giáo cũng là những người có nhiều vấn đề rắc rối như sống chung chạ với nhau như vợ chồng nhiều năm mà chưa có phép đạo, con cái lớn tuổi mà chưa được chịu phép rửa tội hay thêm sức… Thật là đau đầu khi phải giải quyết những chuyện trái luật này. Các linh mục tiền nhiệm trước đây đã cử hành lễ cưới vào mùa chay, mùa vọng hay vào đúng những ngày Chúa Nhật nên bây giờ đã thành thông lệ và khó bề thay đổi một sớm một chiều được. Nhìn thấy họ thiếu thốn về đời sống tinh thần và thiếu hiểu biết căn bản về luật đạo khiến tôi phải lo âu rất nhiều. Ngồi tòa với các em chuẩn bị lãnh nhận bí tích thêm sức mà các em không biết làm dấu thánh giá cho đúng và không biết thế nào là xưng tội đôi lúc cũng cảm thấy bực mình nhưng nghĩ lại cũng không phải là lỗi của các em. Ước mong sao có thêm những nhà truyền giáo, những giáo dân nhiệt tâm sẵn sàng dấn thân vào việc mở mang nước Chúa để giúp người dân hiểu biết về Chúa tốt hơn trong thế kỷ này.
Mừng lễ Mẹ Vô Nhiễm (8/12)
Tháng 12, người người khắp nơi trên thế giới, cách riêng người Công giáo náo nức chuẩn bị cho lễ Giáng sinh và Năm Mới. Thường thì các nước ở Á châu và Bắc Mỹ lúc này bước vào mùa đông với cái lạnh buốt giá nên nghe những bài hát về Noel thật là ý nghĩa : Đêm Đông lạnh lẽo Chúa sinh ra đời.
Trái lại bên Nam Mỹ lúc này đang vào mùa hè với tiết trời oi bức và nhiệt độ có ngày lên đến 43 độ C. Bầu khí Giáng sinh chẳng có gì hấp dẫn và lôi cuốn mấy. Các học sinh bắt đầu bước vào kỳ nghỉ hè với các nghi thức phát thưởng để kết thúc năm học.
Tại Paraguay, từ ngày 1 đến ngày 8 tháng 12 người dân bắt đầu đi hành hương viếng Đức Mẹ tại đền thánh Caacupe. Người ta đến hành hương nơi đây từ khắp các nẻo đường của đất nước bằng nhiều phương tiện khác nhau : Đi bộ, đi xe đạp, đi xe Honda, xe bò, xe ngựa, xe hơi… Trời oi bức và đường xá xa xôi như thế nhưng phải công nhận rằng đoàn người hành hương đã không quản ngại để đến viếng Mẹ và được uống nước và tắm từ nguồn suối nằm trong khuôn viên của Đền Thánh Caacupe. Những người công giáo nguội lạnh không bao giờ biết đến nhà thờ là gì cũng nối gót với đoàn hành hương đi bộ vài chục cây số với bộ đồ nghề uống trà Terere để đến viếng Đức Mẹ. Có thể một số người bài bác việc người dân coi trọng Đức Mẹ hơn Chúa nhưng quả thật nhờ việc kính viếng Đức Mẹ mà người ta có thể gần Chúa hơn. Người dân Paraguay sùng kính Đức Mẹ hơn cả người Việt chúng ta nữa và cũng chính vì điểm này mà giáo phái Tin Lành không thể phát triển mạnh mẽ được.
Vào chính ngày lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội (8/12), hơn một triệu người đã tập trung tại Đền Thánh để cử hành lễ bổn mạng của đất nước. Vì đây là ngày quốc lễ nên tất cả mọi người được nghỉ việc để tham dự thánh lễ. Tất cả các kênh truyền hình đã truyền hình trực tiếp thánh lễ và phân tích bài giảng của vị giám mục chủ tế. Tham dự thánh lễ có sự hiện diện của tổng thống, phó tổng thống, chủ tịch quốc hội và các bộ trưởng người công giáo. Người dân nước này thường đánh giá vào khả năng cũng như tinh thần đạo đức của các vị lãnh đạo qua việc thực thi nghĩa vụ tôn giáo. Cảnh sát và quân đội cũng như các nhân viên xã hội đã được huy động tối đa để giữ trật tự và cung cấp các dịch vụ y tế và vệ sinh cần thiết cho anh chị em tín hữu tham dự thánh lễ. Phải thật sự nhìn nhận rằng đời sống tâm linh rất quan trọng đối với các quốc gia vùng Nam Mỹ.
Tôi không có duyên tham dự vào ngày chính lễ ở Đền Thánh Đức Mẹ Caacupe vì phải cử hành 3 thánh lễ cho 3 giáo điểm truyền giáo có bổn mạng Mẹ Vô Nhiễm. Dù trời nắng nóng như vậy nhưng mọi người đã đến nhà nguyện từ rất sớm để lần chuỗi Mân Côi, rước kiệu và hiệp dâng thánh lễ. Nhiều khi người giáo dân đạo đức làm cho linh mục đạo đức hơn. Tôi thấy trước đây tôi còn xềng xoàng và có lúc biếng nhác trong việc kinh hạt nhưng từ khi thấy giáo dân họ đạo đức và siêng năng lần chuỗi nên cũng phải cố gắng giống như họ. Chính những giáo dân tốt lành và đơn sơ đã dạy cho tôi biết cầu nguyện và sống tốt hơn.
Ngày lễ Giáng sinh sắp đến nhưng bầu khí ở đây không mấy nhộn nhịp và hấp dẫn như các giáo xứ có người Việt sinh sống. Những bài thánh ca Giáng sinh ở đây chưa thể làm cho tôi thấm được. Vì thiếu linh mục nên chúng tôi chỉ cử hành thánh lễ ở giáo xứ chính, còn các giáo điểm truyền giáo thì đành phải “nhịn lễ” và âm thầm cầu nguyện trong gia đình với những tập tài liệu do Hội truyền giáo biên soạn. Nghĩ thấy thương cho giáo dân ở các giáo điểm truyền giáo vì từ lâu lắm rồi họ chưa biết thánh lễ Giáng sinh là gì. Họ đã thiếu thốn về vật chất mà ngay cả về đời sống tinh thần cũng thiếu nốt. Ước gì Chúa Hài Đồng làm phép lạ để mỗi người được hưởng trọn niềm vui mùa Giáng Sinh với đầy đủ ý nghĩa như lòng họ mong ước.

Paraguay 13/12/2008

PARAGUAY - NỤ HÔN XỨ TRUYỀN GIÁO

Nụ hôn xứ truyền giáo
Tôi đã từng chia sẻ vài nét văn hóa của người Paraguay trong đó có một nét văn hóa chào hỏi thật đặc biệt là hôn nhau hình tam giác. Có người email hỏi tôi rằng hôn nhau hình tam giác là hôn thế nào! Xin chia sẻ thêm một tý để quí vị hiểu rõ về một tý văn hóa xã giao của người dân vùng Nam Mỹ này.
Paraguay là một quốc gia có nhiều sắc dân sinh sống nên họ cũng chịu ảnh hưởng rất nhiều về văn hóa và truyền thống của các dân tộc khác. Người Chile và người Argentina khi chào hỏi nhau thường hôn áp má một cái. Người Paraguay thì chào nhau và hôn áp má nhau hai cái thật kêu, còn người Brazil thì hôn áp má ba lần khi chào nhau. Tuy nhiên, người Paraguay rất chuộng và “sính” người Brazil nên giới trẻ thường kết hôn với người Brazil và bắt chước văn hóa xã giao của người Brazil nên khi chào hỏi nhau giới trẻ rất thích hôn áp má ba lần (hôn bên phải, hôn bên trái rồi lại hôn bên phải) với tiếng kêu ‘chích, chích’ nên gọi là hôn hình tam giác. Kiểu chào hỏi xã giao này đã đi vào nét văn hóa đặc trưng của người dân vùng Nam Mỹ và là một nét văn hóa đẹp trong giao tiếp.
Khi từ bệnh viện trở lại giáo xứ, tôi được các bà góa và các cụ bà chạy đến viếng thăm và cũng ôm hôn thật đằm thắm như người thân yêu từ xa trở về. Thật cảm động khi mấy cụ bà không còn cái răng nào chạy đến thăm hỏi và ôm hôn tôi thắm thiết như hôn một người yêu! Khi tôi trở lại các giáo điểm để dâng thánh lễ và ban các bí tích thì họ mừng như người yêu lâu rồi mới gặp lại. Họ choàng vai, ôm hôn và hỏi chuyện ríu rít. Thế mới biết người dân nông thôn sống có tình và yêu quí người mục tử của họ thế nào. Tôi cũng thầm mừng vì ít ra mình cũng được người ta thương mến và nếu lỡ có chết đi thì cũng có người thắp hương cầu nguyện!
Người dân Paraguay có thể ví như người dân miền Tây Nam Bộ ở Việt Nam. Họ thật thà, chất phát và không bao giờ than van dù trong nhà chẳng có gì. Có lẽ vùng đất tạo nên tính đặc thù của mỗi dân tộc và do đó ta khó có thể trách cứ tại sao họ lại như vậy. Người dân miền Tây Nam Bộ Việt Nam được thiên nhiên ưu đãi cho một vùng đất trù phú nên họ sống rất bình thản và không cần ra công khó nhọc làm ăn như những người dân ở các vùng khác. Người dân Paraguay cũng vậy. Họ sống rất tàn tàn vì đất đai màu mỡ, chỉ cần gieo vài hạt giống xuống là tự nhiên nó mọc lên rồi đến mùa thu họach. Nhà cửa họ làm rất sơ sài và chỉ đặt vài ba cái giường để ngủ là đủ. Họ chẳng cần dự trữ của cải hay tiền bạc và sống triệt để theo lời Chúa dạy theo nghĩa đen “ngày mai lo cho ngày mai…”. Trong nhà họ có hai thứ không thể thiếu là trà để uống Mate hay Terere và muối để ăn với khoai mì. Khách đến nhà thì chế biến ngay món trà Terere và tất cả mọi người quây quần bên nhau để tán gẫu. Đói thì ra ngay sau vườn nhổ vài bụi khoai mì rồi gọt, rửa và nấu lên để ăn cho qua ngày. Nếu chúng ta có hỏi họ cuộc sống thế nào thì đều được nghe câu trả lời là “Bien (tốt)” dù trong nhà chẳng có gì cả.
Cuộc sống bình thản của người Paraguay khiến họ trở nên chậm tiến so với các quốc gia láng giềng và với những sắc tộc đang sống chung trong đất nước này. Nếu một ngày nào đó họ biết mở mang và thay đổi não trạng với những hủ tục thâm căn cố đế thì may ra đất nước này mới phát triển và sánh vai cùng với các quốc gia phát triển trong khu vực.
Kinh lý tổng quyền
Theo thông lệ của Nhà Dòng chúng tôi thì cứ 5 năm một lần, các vị bề trên thượng cấp hay các vị cố vấn tổng quyền có trụ sở tại Rôma phân công nhau để thăm các Tỉnh Dòng trên thế giới nơi có các tu sĩ Dòng Ngôi Lời đang phục vụ để thông tri những tin tức và đường hướng của Dòng, đồng thời cũng để lắng nghe ý kiến của các tu sĩ đang làm việc truyền giáo.
Tỉnh Dòng Ngôi Lời Paraguay của chúng tôi lần này có một vị cố vấn của tổng quyền người Argentina đến viếng thăm và lưu lại Paraguay gần 1 tháng để gặp gỡ và đối thọai với các tu sĩ truyền giáo của Dòng. Vị kinh lý tổng quyền lần này đã từng du học ở Pháp và Mỹ, từng làm việc ở Togo, Brazil và nhiều nước trên thế giới nên rất thông thạo tiếng Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Ý và Đức. Bởi thế anh em tu sĩ chúng tôi không gặp khó khăn trong việc trao đổi và không cần thông dịch viên trong các cuộc họp. Vị kinh lý tổng quyền đã đi thăm hầu như tất cả các vùng truyền giáo của Dòng Ngôi Lời tại Paraguay để nắm rõ tình hình và hiệp thông với anh em tu sĩ truyền giáo.
Vào những ngày cuối trước khi trở về Rôma sau chuyến thăm viếng mục vụ, tỉnh Dòng chúng tôi tại Paraguay đã có cuộc họp qui tụ hầu hết các tu sĩ truyền giáo của Dòng đến từ 30 quốc gia trên thế giới để giải quyết vấn đề sống còn của Tỉnh Dòng và đặc biệt cũng đề cập đến vấn đề khủng hoảng kinh tế toàn cầu tác động mạnh đến đời sống của anh em trên thế giới nói chung và anh em nơi vùng truyền giáo nói riêng. Vị kinh lý tổng quyền của chúng tôi đã chia sẻ cho anh em biết về tình hình của Dòng Mẹ Ngôi Lời tại kinh đô Rôma cũng như các tỉnh Dòng và miền Dòng trên thế giới sau những biến động về khủng hoảng tài chính và chính trị. Anh em chúng tôi cũng có dịp thảo luận những đường hướng mục vụ và sự sống còn của tỉnh Dòng sau những biến chuyển của thời cuộc để rút ra những kinh nghiệm cho đời sống mục vụ truyền giáo. Các nhà truyền giáo đến từ Đức, Ba Lan, Thụy Sĩ và vùng Phi châu rất tích cực trong việc đóng góp ý kiến trong khi các nhà truyền giáo đến từ Á Châu và Nam Mỹ có vẻ thụ động hơn. Những cuộc tranh luận sôi nổi về đường hướng mục vụ cũng được các nhà truyền giáo khai thác triệt để, nhất là việc bảo tồn văn hóa của người thổ dân. Trong những lúc giải trí và các bữa ăn huynh đệ, anh em chúng tôi cũng đưa ra những đề tài chính trị vui về chiến thắng của người Mỹ gốc phi đầu tiên sẽ làm tổng thống nước Mỹ vào tháng Giêng 2009 sắp tới. Vị Tu huynh người Mỹ và các tu sĩ người Kenya – đồng hương của tân tổng thống Mỹ Obama luôn bị chúng tôi trêu chọc rằng một ngày nào đó nước Mỹ sẽ trở thành một đất nước Hồi giáo vì bố của tân tổng thống Obama là một tín đồ Hồi giáo! Các anh em đồng hương của các nước được dịp nói chuyện với nhau bằng chính ngôn ngữ của mình trong dịp này.
Hôm nay là ngày lễ Chúa Kitô, Vua vũ trụ. Sáng nay khi chuẩn bị dâng thánh lễ thì được cha bề trên giám tỉnh báo tin một anh em linh mục cùng Dòng người Úc đã được Chúa gọi về. Vị linh mục này có công rất lớn trong việc biên soạn từ điển Tây Ban Nha-Guarani và đã làm việc ở Paraguay trên 30 năm. Cách đây hơn 1 tháng ngài lâm bệnh và dự định trong tháng 12 sẽ đi dưỡng bệnh ở Úc, quê hương của ngài. Nhưng ý Chúa nhiệm mầu, Chúa không cho linh mục này về lại quê hương mà cho nhập tịch ngay trong vương quốc của Người trong chính ngày lễ tôn vinh Người. Số phận của các nhà truyền giáo là thế đó vì cách đây 1 năm, cũng đúng vào ngày lễ này, một anh em linh mục cùng Dòng khi chuẩn bị dâng thánh lễ lúc 8 giờ sáng thì lúc 7 giờ Chúa đã gọi ngài về để hưởng vinh phúc. Chúng con cậy vì danh Chúa nhân từ, cho các anh em truyền giáo chúng con đã bỏ mình nơi đất khách sớm được hưởng hạnh phúc trước tôn nhan Chúa. Amen.

Paraguay 23/11/2008, Lễ Chúa Kitô Vua